MAHKEMESİ: Edirne İş Mahkemesi
TARİHİ: 03/09/2014
NUMARASI: 2013/197-2014/574
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespiti ve sigortalılık başlangıç tarihinin 15.02.1989 olduğuna karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
Dava, davacının davalı işyerinde 15.02.1989- 30.11.1997 ve 15.03.2000- 30.11.2011 tarihleri arasında her sene için Mart ayının 15. gününden Kasım ayının son gününe kadar mevsimlik işçi olarak çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.
Davanın yasal dayanaklarından biri 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Somut olayda, tüm ihtilaflı döneme ilişkin bordro tanıkları ve gerektiğinde komşu işyeri tanıkları dinlenmeksizin, işyeri kapsam ve kapasitesi araştırılmaksızın eksik inceleme ile karar verilmesi hataladır.
Yapılacak iş,öncelikle ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarını getirtmek, davalı işyerinde davalı kurum denetmenlerince yapılan 01.05.1997 ve 04.04.2011 tarihli denetim tutanaklarında adı geçen davalı işyeri çalışanlarını dinlemek, ihtilaflı dönem bordro tanıklarını dinlemek, gerektiğinde Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek davalı işyerinde ihtilaflı dönemde fiili bir çalışma olup olmadığı, davacının davalı işyerinde çalışıp çalışmadığı hususlarında yöntemince beyanlarını almak, keşif ve bilirkişi incelemesi ile işyerinin kapsam ve kapasitesine göre fabrikada çalışan kadın işçilerin ne iş yaptığı, yılda ne kadar süre çalıştıklarını belirlemek, davacının davalı işverenliği karşı açtığı işçilik alacaklarına ilişkin alacak dava dosyasını istemek ve davacının bu dosyada bildirdiği davalı işyerindeki mevsimlik çalışma tarihlerine ilişkin talebini de dikkate almak suretiyle davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği de nazara alınıp gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalılar ve davacı vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden taraflardan davacıya ve N.. A..'ne iadesine
13.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.