(2004 S. K. m. 72)
Dava ve Karar: Davacı, noksan işçilik tahakkuku ve tahsilatı işleminin iptaline, ödenen 19.647.21 TL noksan işçilik ve gecikme zammının 03/03/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere ve temyiz edeninin sıfatına göre davalı kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,
2- Dava, davalı Kurumun asgari işçilik uygulaması (genel denetim) sonucunda tahakkuk ve tebliği üzerine davacı şirket tarafından ödenen 19.647,21 TL noksan işçilik ve gecikme zammının 03.03.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesi (istirdatı) istemine ilişkin olup davacı vekilinin 02.09.2013 tarihli bilirkişi raporuna yönelik dilekçesinde 5.441,00 TL prim ve 7.259,00 TL gecikme faizi olmak üzere 12.700,00 TL'nin yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece davanın kısmen kabulü davacı tarafın 3.797,67 TL pirim ve 5.029,19 TL gecikme zammı olmak üzere 8.826,86 TL ödemesi gerekirken davalı kurum tarafından 19.647,71 TL tahsil edildiğinden fazla tahsil edilen 10.820,85 TL dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmiştir.
Kurumun 04.02.2009 tarih ve 23067 sayılı borç tahakkuk yazısının davacı şirkete tebliğ tarihi Kurumdan sorularak davacının komisyonu itirazının süresinde olup olmadığı tereddüte yer bırakmayacak biçimde belirlenmeden işin esasına girilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
3- Asgari işçilik uygulamasına dair uyuşmazlıkların sağlıklı çözümü için kayıt ve defterler üzerinde inceleme yapılması, faturaların doğruluğunun ve niteliğinin belirlenmesi incelemeye konu için (sektörün) özelliklerine göre işçilik miktarının ve asgari işçilik oranın tespiti gerekir. Bu hususların incelemesi ise özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden; HMK'nın 266. Maddesine göre asgari işçiliği teknik usullerle saptamasını bilen bir hukukuçu, serbest muhasebeci mali müşavir bilirkişi (veya yeminli mali müşavir ve asgari işçilik incelemesine konu iş (sektör) konusunda bilgi sahibi (inşaat mühendisi, elektrik mühendisi, otel yöneticisi vb.) bir bilirkişi olmak üzere üç kişilik bilirkişi kurulundan açıklayıcı ve denetime elverişli rapor alınmalıdır.
Somut olayda, yukarıda açıklanan biçimde hukukçu, otobüs ile yolcu taşınması konusunda bilgi ve tecrübesi bulunan işletmeci - yönetici ve serbest muhasebeci mali müşavir (veya yeminli mali müşavir) bilirkişilerden oluşturulacak kuruldan açıklayıcı ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınması gerekirken otobüs ile taşıma işlerinde asgari işçilik incelemesine dair özen ve teknik bilgisi bulunmayan tek bilirkişiden alınan 2.9.2013 tarihli rapor doğrultusunda yazılı bir biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
4- Dava istirdat istemine ilişkindir.
İstirdat isteminin sağlıklı bir çözüme kavuşturulabilmesi için prim, gecikme cezası ve gecikme zammının hangi tarihte ve ne kadar ödendiği Kurumdan sorulmalı, davacıdan ödemeye dair belgelerini sunması istenmeli, bilirkişiden ödemenin yapıldığı tarih itibariyle eksik işçilik miktarı üzerinden prim, gecikme cezası ve gecikme zammını hesaplayarak davacının yersiz ödediği miktarı hesaplaması istenmelidir.
Somut olayda, prim, gecikme cezası ve gecikme zammının hangi tarihte ve ne kadar ödendiği tereddüte yer bırakmayacak biçimde Kurumdan sorulmadan yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 03.03.2016 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy