MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/01/1999-27/10/2003 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacının 01.01.1999- 27.10.2003 tarihleri arasında... İnşaatında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, davacının davalı iş yerinde 01/01/1999- 01/03/2003 tarihleri arasında fiilen 1500 gün çalıştığını ve bu sürelerin tamamının bildirimlerinin yapılmadığının ve primlerinin ödenmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.
Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma
olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı işveren adına iki adet ihtilaflı dönemden önce 506 sayılı kanun kapsamından çıkartılmış işyeri kaydı bulunduğu, vergi kaydının getirtildiği, emniyet araştırmasında ...inşaatının davalı işveren tarafından yapıldığının belirtildiği, davacının ihtilaflı dönemde 01.03.2003- 30.05.2003 tarihleri arasında 11062802 sicil nolu işyerinde çalışmasının bulunduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda; ilgili inşaatının hangi tarihler arasında devam ettiği, resmi kayıtlara göre inşaatın kim tarafından yapıldığı, davacının çalışmasının kesintili olup olmadığı husuları araştırılmadan eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.
Yapılacak iş;... inşaatının ruhsatı, inşaata başlama ve bitirme tutanakları ile yapı denetim tutanaklarını ilgili Belediye Başkanlığından getirtmek, belediye cevabına göre işyerini davalı Kurumdan sormak suretiyle tespit ederek bu işyerlerine ait sicil dosyaları ve dönem bordrolarını getirtmek, ihtilaflı dönemin tamamını kapsayan bordro tanıklarını dinlemek, bordro tanıklarının beyanı alınamadığı ya da beyanları ile yetinilmediği takdirde yahut Kanun kapsamında işyeri tespit edilemez ise ...Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerlerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak,... ilçesinde ve davalı işyerinin bulunduğu bölgede hangi tarihlerde inşaat çalışmasının serbest olduğunu araştırmak suretiyle davacının gerçek çalışma olgusunu, çalışmanın kısmi süreli olup olmadığını somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı işverenin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ...'ya iadesine, 09/06/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy