MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılardan ... Hizmetleri San. Ve Tic. Ltd. Şti, ... ve Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacının 15.06.1998 tarihinden 2000 yılına kadar davalı ... nezdinde ... Dispanserinde, bu tarihten sonra 15.07.2008 tarihine kadar davalı şirket iş yerinde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Somut olayda, davacının hangi tarihler arasında davalı işverenlerden hangisinin nezdinde kaç gün çalıştığı hükümde gösterilmeden, infazda tereddüt yaratacak şekilde karar verilmiş olması, davacının 1034764 sicil numaralı işyerinden 01.06.1998-15.08.1998 tarihleri arasında hizmeti bildirilmiş olmasına rağmen bu işyerinin davalı adına kayıtlı bir işyeri olup olmadığı araştırılmadan, dava dışı işyeri olduğu belirlendiği takdirde bu çalışmanın tespitine karar verilen süreden dışlanması gerektiği göz önünde bulundurulmadan, davalı işveren ... adına davalı Kurumda tescil edilmiş işyeri bulunup bulunmadığı araştırılmadan, taraflar arasındaki işçilik alacaklarına ilişkin dosyanın bir örneği istenmeden ve yetersiz tanık beyanı ile karar verilmiş olması hatalıdır.
Yapılacak iş, davalı işveren ... adına davalı Kurumda tescilli işyeri bulunup bulunmadığını, varsa hangi tarihler arasında kanun kapsamında olduğunu sormak, dönem bordrolarını istemek, davalı işveren ...'in vergi mükellefiyetinin olup olmadığını, varsa hangi tarihler arasında olduğunu sormak, ihtilaflı dönemde davalı şahıs adına faal bir işyeri bulunup bulunmadığını belirlemek, davacının hizmetinin bildirildiği 1034764 sicil numaralı işyerinin kim adına tescilli olduğunu davalı Kurumdan sormak, davacı ve davalı işverenler arasındaki işçilik alacakları dosyasının onaylı bir örneğini getirtmek, davalı işyerlerine ait ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, ... Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan ... Sağlık Hizmetleri San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'e iadesine 03.10.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.