İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle maluliyet oranının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine.
2-Dava, sigortalının 30.10.2004 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle oluşan sürekli iş gücü kaybı oranının tespiti talebine ilişkindir.
Mahkemece, davacı ...'in 30.10.2004 tarihinde geçirdiği, trafik iş kazası sonucunda E cetveline göre % 86,0 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş sayılması gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.
Dosya kapsamından, davaya konu zararlandırıcı eylem nedeniyle oluşan maluliyet oranı noktasında ... Başkanlığı ... Müdürlüğü Tedavi Hizmetleri ve Maluliyet Dairesi Başkanlığının ve S.S Yüksek Sağlık Kurulunun benzer olarak davacının %72 oranında sürekli iş gücü kaybının oluştuğunu belirtildiği,buna karşılılık ... 3.İhtisas dairesinin 30.07.2010 tarihli raporunda davacının maluliyet oranının %82 olduğunun açıklandığı, Mahkemenin 01.06.2011 tarihli ilk kararı ile; “davacının 30.10.2004 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle %82 oranında iş gücü kaybı olduğunun tespitine” karar verildiği, bu kararın davalılardan Kurum(...) vekili tarafından temyiz edilmesi anılan kararın Dairemizin 25.12.2013 tarih, 2011/13514 Esas- 2013/3206 Karar sayılı kararı ile; “davacının aynı tarihteki yaralanması nedeniyle Kurumca tespit olunup kabul edilen %72'lik maluliyet oranı ile ... 3,İhtisas Dairesince tespit olunan %82'lik maluliyet oranına ilişkin raporlar arasındaki çelişkinin giderilmeden eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğu” gerekçesi ile bozulduğu, bozma ilamına uyan Mahkemece bozma ilamı doğrultusunda ... Genel Kurulundan yeni bir rapor alındığı, buradan gelen raporda davacının E cetveline göre 86,0 (yüzdeseksenaltı nokta sıfır) oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş sayılacağının belirtilmesine göre Mahkemenin yazılı şekilde karar verdiği anlaşılmaktadır.
Dosyadaki ihtilafın halli öncesinde usuli kazanılmış hak kavramı ve bunun istisnalarına değinmekte fayda vardır.
Hukuk Muhakemeleri Kanununda “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin yada tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir. Hemen belirtelim ki; bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince de, sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı). Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK). Kazanılmış haklar Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2.maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez. Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, bir çok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnaları bulunmaktadır. Mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir içtihadı birleştirme kararı (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması karşısında, Yargıtay bozma ilamına uyulmuş olmakla oluşan usuli kazanılmış hak hukukça değer taşımayacaktır. Benzer şekilde; uygulanması gereken bir kanun hükmü, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesi’nce iptaline karar verilirse, usuli kazanılmış hakka göre değil, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebilecektir (Hukuk Genel Kurulu’nun 21.01.2004 gün, 2004/10-44 E., 2004/19 K.). Bu sayılanların dışında ayrıca görev konusu, hak düşürücü süre, kesin hüküm itirazı, harç ve maddi hataya dayanan bozma kararlarına uyulmasında olduğu gibi kamu düzeni ile ilgili konularda usuli kazanılmış haktan söz edilemez (Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü-6. Baskı, cilt 5, 2001).
Yukarıda yapılan açıklamalar sonrasında somut olaya geldiğimizde ise Mahkemece verilen ilk kararın davacı yanca temyiz edilmemesine göre davalılar yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu ve bu kapsamda da tespitine karar verilen sürekli iş göremezlik oranı bakımından ilk kararda hüküm altına alınan %82 oranındaki sürekli iş öremezlik oranından daha fazlasına karar verilemeyeceği açıktır.
O halde davalılar vekillerinin bu hususları içeren temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesinin yeniden yargılamayı gerektirmediği anlaşıldığından hüküm bozulmamalı H.M.K.'nın 370/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ : Yukarıda yapılan açıklama gereğince; 01.10.2014 tarihli kararın 1. maddesinde yazılı olan “ % 86,0” ibaresinin silinerek yerine “%82” ibaresinin yazılmasına. Kararın düzeltilmiş bu hali ile ONANMASINA, 08.02.2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy