MAHKEMESİ: Muğla 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 10/02/2015
NUMARASI: 2013/759-2015/59
Davacı, davalı Kuruma ödenen 26.391.52TL'lik prim ve geçikme zammının 23/07/2013 tarihinden itibaren ticari faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
Dava,davacı Entaş San. ve Tic. A.Ş.’nin, çalıştırdığı işçiler hakkında Kurumca eksik işçilik bildirimi nedeniyle tahakkuk ettirilen 25.300,58 TL prim borcuna yapılan itiraz üzerine Kurum Komisyonunca verilen itirazın reddine dair 06.08.2013 tarihli kararın iptali ile bu ihtirazi kayıtla yapılan 26.391,52 TL ödemenin ile tahsiline ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile Davalı S.. S..'nın 2013/10 Karar sayılı kararının iptali ile davacı tarafça ihtirazi kayıtla ödenen 26.391,52 TL'nin ödeme tarihi olan 23.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.
506 sayılı Yasa'nın 79. maddesi ve diğer hükümler birlikte değerlendirildiğinde, Kurum kendisine bildirilen ve bildirilmeyen işçilik yönünde inceleme yapma yetkisine sahiptir. 6.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Yasa'dan önce durum bu merkezde olduğu gibi 506 sayılı Yasa'da değişiklik yapan 4958 sayılı Yasa'nın 37. ve 49. maddeleri gereğince de Kurumun ölçümleme hakkının bulunduğu açıktır. Y.H.G.K.'nun 21.11.2001 günlü 2001/965 Esas, 2002/1038 Karar sayılı Kararı da aynı yöndedir. Kurum işin genel niteliğini, işte kullanılan teknik yöntemleri, işin büyüklüğü, tamamlama süresini, işyeri koşullarını, istihkak tutarlarını kısaca işçilik bildirilmesi gereken işle ilgili tüm verileri gözetmek, gerekirse emsalleriyle kıyaslamak, mahallinde işi bizzat denetlemek, işle ilgili tüm verileri dikkate alarak eksik işçilik bildirimini saptamak yetkisine sahiptir.
506 Sayılı Kanunun 80. maddesinde 3917 sayılı Kanunla yapılan değişiklik uyarınca, Kurumun süresi içerisinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 Sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gereği öngörülmüş; 3917 Sayılı Kanunla yapılan bu değişiklik aynı Kanunun 8. maddesi hükmüne göre 08.12.1993 tarihinde yürürlüğe girmiş; daha sonra 24.6.2004 tarih, 5198 sayılı Yasayla aynı maddede yapılan değişiklik sonucunda,
. Kurum alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Yasanın 102. maddesinin de uygulanma olanağı bulunmadığı düzenlemesi getirilmiş ve düzenleme 06.7.2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu durumda zamanaşımı süresi bakımından 3917 Sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 08.12.1993 tarihinden önceki dönemle, 5198 sayılı Yasanın yürürlüğü sonrası döneme ilişkin prim ve gecikme zamları yönünden, Sosyal Sigortalar Kurumu’nun alacak hakkı, Borçlar Kanunu’nun 125. maddesinde öngörülen 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Giderek zamanaşımının başlangıç tarihi ise yine Borçlar Kanunu’nun 128. maddesi gereğince alacağın muaccel olduğu tarihtir ve zamanaşımının kesilmesi ve durdurulmasına ilişkin Borçlar Kanunu’nun 132. ve ardından gelen maddeleri de burada aynen geçerlidir. 08.12.1993 tarihinden yürürlüğe giren 3917 Sayılı Kanunun getirdiği düzenlemenin geçerli olduğu tarihler arasındaki döneme ilişkin prim ve gecikme zammı alacakları yönünden ise, 6183 Sayılı Kanunun zamanaşımına ilişkin 102. ve ardından gelen maddeleri geçerlidir. Bu yönde 102. madde hükmüne göre zamanaşımı süresi 5 yıl olup, zamanaşımı süresinin başlangıcı ise alacağın vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden yıl başıdır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, Kurumun davacı Entaş San. ve Tic. A.Ş. ye ait meremer fabrikası çalışanlarının denetim raporu sonucu 2009/12.ayda kazançların eksik bildirildiği gerekçesi ile resen 25.300,58 TL pirim borcu tahakkuku yaptığı ve davacı bu borca karşı 05.08.2013 tarihinde itirazda bulunmuş ise de komisyonun 06.08.2013 tarihli 2013/10 sayılı kararı ile itirazı reddettiğine dair kararın 13.08.2013 tarihinde tebliğ edildiği davanın süresinde açıldığı, şirketin 14.09.2014 tarihli yönetim kurulu kararı ile 01.09.2014 tarihinden geçerli olmak üzere tüm çalışanlara kasa tazminatı, görev yolluğu, seyyar görev yolluğu, çocuk yardımı ve aile yardımının nakden verilmesine karar verildiği, söz konusu Kurum denetim raporunun dosya arasında olmadığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda mahkemece Kurum tarafından eksik işçilik bildirimi hesabına dayanak alınan işlemlere ait kayıt ve belgelerin tümü getirtilmeden, davacının itiraz için Kuruma sunduğu dosyalardaki bilgileri değerlendirerek sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.
Yapılacak iş; davalı Kurumun her bir işçi adına hesapladığı eksik işçilik bildirimleri açıkça belli olduğuna göre, öncelikle bu işçilerden her birinin adlarına pirim tahakkuku çıkarılan dönemlerde işyerindeki çalışma statüleri belirlenerek, çalışanların ücret ödeme belgeleri getirtilerek, söz konusu tazminat, yardım ve yollukların Prime Esas Kazancın Tespitine ilişkin Tebliğ hükümlerine uyarınca SPEK dışı tutulması gerektiği iddia edildiğine göre bu işlemle ilgili kayıt ve belgeler temin edilip, hakkında eksik pirim yatırıldığı iddia edilen işçilerin hizmet cetvellerindeki bildirimleri de dikkate alınarak eksik işçilik bulunup bulunmadığı konusunda tüm bu deliler birlikte değerlendirerek eksik işçilik bildirimi varsa miktarının hiç bir tereddüde yer vermeyecek şekilde saptanabilmesi için hukukçu, sosyal güvenlik uzmanı ve hesap uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden rapor almak suretiyle sonuca gitmek gerekir .
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın özellik dava konusu olayla ilgili yeterli kanıt toplanmadan denetime elverişli bilirkişi kurulu raporu alınmadan yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 08.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy