MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, ilk prim kesintisinin yapıldığı ayın birinci gününden itibaren ... sigortalısı olduğunun tespitiyle, emeklilik işlemlerinin reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,
2-Davacı temyizine gelince;
Davacı, ilk prim kesintisini takip eden aybaşından dava tarihine kadar ... sigortalısı olduğunun tespitini ve tahsis talebini reddeden Kurum işleminin iptalini istemiştir.
Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile davacının 01.06.1998 – 31.12.2000 ve 01.12.2008 - 31.12.2008 tarihleri arasındaki dönemde 2926 sayılı Yasa gereğince zorunlu ... sigortalısı olduğunun tespitine, davacının 01.01.2001 – 30.11.2007 ve 01.01.2009 – 13.04.2011 tarihleri arasındaki dönemde ürün teslimi ve prim kesintisi bulunmadığından bu dönemdeki taleplerinin reddine, 13.04.2011 – 19.06.2013 tarihleri arasındaki dönemde hukuki yararın bulunmadığından reddine, davacının emeklilik talebinin davalı Kurum'ca değerlendirilmesine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı Kurum tarafından, 2926 sayılı Yasa kapsamında, 13.04.2011 tarihinden itibaren sigortalı olarak kabul edildiği, davacının 27.02.2012 tarihinde muafiyet belgesi verdiği, ancak dosya kapsamına göre söz konusu belgeye göre işlem yapılıp yapılmadığının belli olmadığı, 1998/Mayıs, 1999/Eylül, 2000/Mart, 2008/Kasım aylarında prim kesintisi bulunduğu, davacının 01.08.1975 ve 13.03.1987 tarihlerinden beri devam eden iki ayrı kooperatif kaydı ile 11.08.1992 tarihinden beri devam eden ziraat odası kaydı bulunduğu, zabıta tarafından ara vermeden fındık tarımı yaptığının bildirildiği anlaşılmaktadır.
Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.
İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.
... sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.
Öte yandan; 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 4/b-4 maddesinde; “ tarımsal faaliyette bulunanların bu kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından sigortalı sayılacağı ”, 5510 sayılı Yasanın 8/3 maddesinde; “ tarımsal faaliyeti bulunanların kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt tarihinden itibaren ilgili Kurum ve Kuruluş ve birliklerin sigortalı işe giriş bildirgesi düzenleyerek en geç bir ay içinde Kuruma vermekle yükümlü oldukları, ayrıca tarımla uğraşanların kendilerinin de bildirim yapabilecekleri ” düzenlenmiştir. 5510 sayılı Yasanın 9/b-5 maddesinde de; “ Kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar için, tarımsal faaliyetlerinin sona erdiği veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamına girdiği tarihten itibaren sigortalılığının sona ereceği ” bildirilmiştir.
Somut olayda; davacının 1998-2000 yıllarındaki prim kesintileri gereğince 01.06.1998 – 31.12.2000 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun kabulüne ilişkin karar yerinde ise de; davacının 11.08.1992 tarihinden beri devam eden ziraat odası kaydı bulunması, tarımsal faaliyetinin devam ettiğinin anlaşılması ve 2008/Kasım ayındaki prim kesintisinin tescil talebi olarak değerlendirileceği göz önüne alındığında 5510 sayılı Yasa gereğince 01.10.2008 tarihinden sonrası için de sigortalı olacağı dikkate alınmadan, ayrıca yaşlılık aylığı talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi gerekirken, yaşlılık aylığı talebinin davalı Kurum tarafından değerlendirilmesine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Ayrıca; hükümde “ 30.11.2008 ” tarihi yerine maddi hata ile “ 30.11.2007 tarihinin yazıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 20.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy