MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
Davacı, yemek ve yol yardımlarına prime esas kazanç olarak prim tahakkuk ettirilmesi ve davalı Kuruma yatırılan 23.914.80 TL yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.
K A R A R
Dava; davacı şirketin işçilerine, 01.01.2007 – 31.12.2007 tarihleri arasında yaptığı yol ve yemek yardımlarından, prime esas kazanç olarak tahakkuk ettirilerek tahsil edilen 23.914,80 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalı Kurum'dan alınarak davacıya verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece; 19.775,70 TL'nin 506 sayılı Yasa'nın 84/2. maddesi uygulanmak suretiyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İhtilaflı dönemde yürürlükte olan 506 sayılı Yasa'nın 29.07.2003 Tarih ve 4958 sayılı Yasa'nın 36. maddesi ile değişik 77/2. maddesinde; “ Şu kadar ki; ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, ayni yardımlar ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının tespitinde nazara alınmaz. Bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime tabi tutulur.” hükmü yer almaktadır.
506 sayılı Yasa’nın 77. maddesinin 1. fıkrasında; prim hesabı da göz önünde tutulacak kazançlar belirtilmiş, 2. fıkrasında ise bunun istisnaları gösterilmiştir. Fıkrada ifade edildiği biçimde sosyal amaçlı olarak veya işverenin yasa ve sözleşme dışında sigortalısına yaptığı yardım ve ödemeler prim hesabında nazara alınmazlar ve prime tabi tutulmazlar. Bu ödeme veya yardımlar ücret ve benzeri ödemelerden tamamen farklı nedenlere dayanırlar. İşin karşılığı olmaktan ziyade insani değer yargıları sonucu verilirler. Yasa bunları sayarak belirtmiştir. Bu yardımlar ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, ayni yardımlar, yemek, çocuk ve aile zamlarıdır.
Somut olayda; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı şirketçe yemek yardımları üzerinden davalı Kurum'a ödenen ve ödenmesi gereken sigorta prim tutarlarının açıkça gösterilmediği anlaşılmakla bu şekilde davacı şirketin yapmış olduğu sigorta prim ödemelerinin yemek muafiyeti kapsamında kalıp kalmadığı değerlendirmede esas alınmadan, denetime yetersiz ve elverişsiz olarak hazırlanan bilirkişi hesap raporuna dayanarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Mahkemece yapılacak iş; öncelikle davaya konu ihale evraklarını dosya arasına almak, daha sonra yol ve yemek yardımları için ödenen miktarları ayrı ayrı belirlemek, yemek yardımları için; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek yardımı ödemelerinin prim matrahına dahil olmadığı gözönünde bulundurularak, her dönem için ay be ay gösterilmek üzere davacı şirketçe bu kalemler üzerinden davalı Kurum'a ödenen prim tutarı ile ödenmesi gereken prim tutarı arasında hesaplama yapılarak alınacak bilirkişi raporu doğrultusunda, davacı şirketçe davalı Kurum'a yemek yardımı yönünden yapılan yersiz prim ödemesi olup olmadığını açıkça ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 07.05.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.