MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01.08.1998-11.10.2009 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılardan Kurum ve ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.
K A R A R
Dava, davacının dava dilekçesi ile 1.1.1998 – 11.10.2009 tarihleri arası eksik bildirilen sürelerin tespiti daha sonra ise duruşmadaki beyanı ile 2002 yılından sonraki çalışma sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 25/06/2004- 11.10.2009 tarihleri arası çalışmaya karar verilmiş ise de, bu sonuca eksik araştırma ve inceleme sonucu varılmıştır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/8. maddeleri gereği bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır.Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilmeyen sigortalılar, çalışmalarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse bu çalışmaların Kurumca dikkate alınacağı belirtilmiştir. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı, kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli, daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de, çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının uyuşmazlık konusu dönemde davalı işveren tarafından hizmet bildirimlerinin olmadığı, davacının daha önce aynı döneme ilişkin ve ... 19.1ş Mahkemesinin 2013/158 esas sayılı hizmet tespiti dosyasının açılmamış sayılmasına karar verilmiş olduğu, davacının davadışı 3. kişiye ait ... 11.İş Mahkemesinin 2009/269 esas sayılı işçilik alacakları dosyasında tanık olarak dinlendiği ve çalışma süreleri ve dönemlerine ilişkin beyanda bulunduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda, davacının daha önce aynı döneme ilişkin ve ... 19.1ş Mahkemesinin 2013/158 esas sayılı hizmet tespiti dosyasının açılmamış sayılmasına karar verilmiş olup mahkemece bordro tanıkları dinlenilmeden açılmamış sayılan dosyada ki tanık beyanları ile yetinildiği, daha önce açılmamış sayılmasına karar verilen davada dinlenen bordro tanıklarının ifadelerinin somut olmadığı ve çalışma sürelerini ve tarihlerini belirlmeye yetecek nitelikte olmadığı bordro tanıklarının resen tespit edilip iş bu davada dinlenmediği, komşu işyeri tanıklarının araştırılmadan çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmeden sonuca gidildiği görülmektedir.
Yapılacak iş; uyuşmazlık konusu dönemi kapsayacak şekilde bordro tanıklarını dinlemek, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, tanıkların davacının çalışmasına ilişkin beyanları olduğu takdirde bunları somutlaştırmak ve davacının ... 11.İş Mahkemesinin 2009/269 esas sayılı işçilik alacakları dosyasında tanık olarak çalışma süreleri ve dönemlerine ilişkin beyanlarını da dikkate alarak tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı ... ve ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan ...'e iadesine, 19/02/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.