MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, kesin emekli aylığının yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada davacı Kurum ise, yersiz olarak ödenen aylıklarının faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin asıl dava yönünden davanın kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı birleşen davanın davacısı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.
K A R A R
Dava, Kurum’un 03.11.2014 tarihli işleminin iptali ile davacının-karşı davalının 2014 yılı 12.ayından itibaren ödenmeyen yaşlılık aylıklarının her bir ödeme tarihi itibariyle yasal faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.
Birleşen dava ise davacı Kurum’un davalı-karşı davacıya ödenen yersiz aylıkların her bir aylığa ödeme tarihinden itibaren işetilecek yasal faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, asıl davanın kabulü ile “03/11/2014 tarihli kurum işleminin iptaline davacının 2014 yılı 12.ayından itibaren ödenmeyen yaşlılık aylıklarının her bir ödeme tarihi itibariyle yasal faiziyle davalıdan alınıp davacıya verilmesine, yaşlılık aylığının yeniden bağlanmasına”, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Uyuşmazlık, somut olayda davacının Kurum tarafından iptal edilen ve dava dışı işyerinde geçtiği iddia olunan hizmet süreleri içerisinde fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, Mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Bu tür davalarda, öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı , kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları ya da komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacıya 11.08.2008 tarihli tahsis dilekçesine istinaden 01.09.2008 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı, Kurum’un 31/12/2013 tarih 240 sayılı denetmen raporu neticesi davacının 06/05/2009-10/08/2009 tarihleri arasında dava dışı ... Ltd. Şti' ne ait inşaat işyerinde geçen sigortalılık hizmet sürelerinin gerçek ve eylemli bir çalışmaya dayanmaması nedeniyle iptal edildiği, yaşlılık aylığı bağlanması için aranan koşullar ortadan kalktığı için davacıya bağlanan aylığın da ilk bağlandığı tarih itibariyle durdurulduğu, davacı adına yersiz ödenen yaşlılık aylıklarının borç olarak tahakkuk ettirildiği, dava dışı işyerinin 27.03.2003 tarihinde Kanun kapsamına alınıp bu işyerinden en son 31.10.2009 tarihinde sigortalı çalışan bildiriminde bulunulduğu, dava dışı işyerine ait 2009/5-9 ay arası dönem ve ücret bordrolarının getirtildiği, duruşmalarda davacı tanıkları, sigortalılık çalışma kaydı devam eden dava dışı işyerinin bordrolu tanıkları ile Kurum denetmen raporuna esas alınan tutanak tanıklarının dinlenildiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda, dava dışı işyerinin Kurum’da birden fazla inşaat işyeri tescil dosyasının bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacının dava dışı işyerine ait ... sicil no lu ve ... 418 ada, 10 parsel adresinde Kurum'da kayıtlı olan inşaat işyerinde Bekçi olarak çalıştığı beyan edilmekle davacının dava dışı işyeri nezdinde gerçek ve eylemli çalışmasının olduğunun her türlü şüpheden uzak bir şekilde belirlenebilmesi için dava dışı işyerine ait belirtilen bu adreste komşu işyeri çalışanları tespit edilerek ihtilaf konusu dönemde komşu işyerinin kayıtlı çalışanlarının beyanlarına başvurulmalı, yapılacak değerlendirme neticesi davacının bu işyerinde çalıştığının sabit olması halinde davacının dava dışı işyerine ait ... sicil no lu işyerinde çalıştığının tespiti ile sonuca gidilmesi gerekir iken dava dışı işyerine ait farklı sicil no lu işyerinden yapılan bildirimin geçerli olduğunun kabulü ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.
Mahkemece yapılacak iş, ... Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle ihtilaf konusu dönem içerisinde dava dışı işyerine ait ... sicil no lu ve... 418 ada, 10 parsel adresinde Kurum'da kayıtlı olan inşaat işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, sonucuna göre davacının dava dışı işyerinde çalıştığının sabit olduğunun anlaşılması halinde dava dışı işyerine ait ... sicil no lu bu işyerinden hizmet bildirilmesi gerektiği gözetilerek bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 15.02.2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy