MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, ölüm aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, kesilen ölüm aylığının kesildiği tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada davacı Kurum ise, yersiz olarak ödenen ölüm aylıklarının faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, asıl dava yönünden davanın kabulüne, birleşen dava yönünden davanın reddine karar vermiştir.
Hükmün, davalı birleşen davanın davacısı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
KARAR
Dava, davacının yaşlılık aylığını iptal eden Kurum işleminin iptali ile kesildiği tarihten itibaren ödenmeyen aylıklarının yasal faizi ile birlikte tahsili ve birleşen dosyada davalı / karşı davacı Kurumun yersiz ödenen aylıkların davacı / karşı davalı ...'den tahsili istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacı - karşı davalı ...'ün yaşlılık aylığının iptal eden kurum işleminin iptaline, davacı- karşı davalı ...'ün ... Terziler Odası kaydına göre 22/03/1985 - 01/01/1990 tarihleri arasında 1479 Sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı kabul edilmesi gerektiğinin tespitine, davacı - karşı davalı ...'ün 20/04/1982-22/03/1985 tarihleri arasında 1479 Sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalı kabul edilmesi gerektiğinin tespitine, davacı - karşı davalı ...'ün kesildiği tarihten itibaren ödenmeyen yaşlılık aylıklarının yasal faizi ile birlikte davalı - karşı davacı kurum tarafından, davacı - karşı davalıya ödenmesi gerektiğinin tespitine, davalı - karşı davacı kurumun, davacı - karşı davalı ...'e karşı açmış oluğu alacak davasının reddine, karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 30/01/1990 tarihli giriş bildirgesi ile 01/01/1990 tarihinde başlayan vergi kaydı gereğince davacının sigorta tescilinin yapıldığı, davacının 29/07/1997 tarihli dilekçesi Kuruma başvurarak Terziler Odası kaydı gereğince sigorta giriş tarihinin 20/04/1982 olarak belirlenmesini talep ettiği, dilekçesinin ekinde bulunan Dernek Durum Belgesinde davacının ... Terziler Odasına 04/05/1970 tarihinde üye olduğunun ve üyeliğinin halen devam ettiğinin ve Vergi Dairesinin yazısında vergiden muaf olduğunun bildirildiği, Kurum tarafından davacının giriş tarihinin 20/04/1982 olarak düzenlendiği, davacının 17/09/1997 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu ve 01/10/1997 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlandığı, müfettiş incelemesi sonucu oda kaydı geçersiz sayılarak yaşlılık aylığının kesilmesine karar verildiği, davacının 01/01/1990-15/09/1997 tarihleri arasında vergi kaydının bulunduğu ve 01/01/1970 tarihinde başlayan oda kaydının bulunduğu, davacı hakkında dolandırıcılık ve belge ile yalan şahadet suçlamasıyla ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2001/382 Esas sayılı dosyası ile kamu davasının açıldığı ve davanın zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılmasına karar verildiği, Kurumdan alınan 16/06/2016 tarihli yazıda davacının geçersiz olan 20/04/1982-31/12/1989 hizmet sürelerinin dışında kalan ve 5510 sayılı Yasanın geçici 63. maddesine göre ödediği primlere karşılık gelen kadar (01/01/1990-30/09/1997) hizmet verildikten sonra iptal olan dönemdeki primlerin düşük ve sağlık primsiz olması nedeniyle sadece 3,75 TL fazla ödeme oluştuğunun, 30/09/1997 tarihinden sonra primlerin yüksek olmasından dolayı geçmiş dönemden gelen fazla ödeme tutarının herhangi bir prim miktarını kaşılamaması sebebiyle isteğe bağlı hizmet süresi olarak değerlendirme yapılamadığının bildirildiği anlaşılmaktadır.
1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için ... sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya ... sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için ... sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.
6552 sayılı Yasanın 58. maddesi ile 5510 sayılı Yasaya eklenen Geçici 54. madde ile “Mülga 4355 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, ... Odaları ve Ticaret Borsaları Kanunu, mülga 5373 sayılı ... Dernekleri ve ... Dernekleri Birlikleri Kanunu ve mülga 507 sayılı ... ve Küçük Sanatkârlar Kanununa göre; ... ve sanatkâr siciline veya odasına ya da her ikisine birden kayıtları bulunmakla birlikte üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine, Kuruma kayıt ve tescili yapılmakla birlikte, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılık süreleri geçersiz sayılarak iptal edilen sigortalılardan 22/3/1985 tarihinden sonraki sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır.” hükmü getirilmiştir.
Somut olayda, davacının vergi kaydından muaf olduğu belirtilmiş ise de terzi olan davacının vergiden muaf olması söz konusu olamayacağından, sigortalılığı oda kaydına dayanan davacının yukarıda sıralanan yasal mevzuat gereğince sigortalılığının 22/03/1985 tarihinden başlatılması gerekmektedir. Kurum tarafından davacının oda kaydının geçersiz olduğu gerekçesiyle sigortalılığı iptal edilmiş ise de 6552 sayılı Yasanın 58. maddesi ile 5510 sayılı Yasaya eklenen Geçici 54. madde gereğince tüm prim borçlarını ödediğinden 22/03/1985 tarihinden sonraki sigortalılığı geçerli kabul edilmelidir. Ancak, davacının geçmiş dönemden gelen fazla ödeme tutarının herhangi bir prim miktarını karşılamaması sebebiyle isteğe bağlı hizmet süresi olarak değerlendirme yapılamayacağı anlaşıldığından 20/04/1982-22/03/1985 tarihleri arasında 1479 Sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalı kabul edilmesi doğru olmamıştır. Buna göre de, 22/03/1985-17/09/1997 tarihleri arasında 4495 gün 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığı bulunan davacının adı geçen Yasanın geçici 10. maddesi gereğince tahsis tarihinde yaşlılık aylığı koşullarını sağlayamadığı ortaya çıkmaktadır. Davalı / karşı davacı Kurumun alacak davası da oluşan bu duruma göre değerlendirilmelidir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı / karşı davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 02/03/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy