MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 15/07/2013-01/05/2014 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının davalıya ait işyerinde 15.07.2013-01.05.2014 tarihleri arasında geçen çalışmaları ile prime esas gerçek ücretinin tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmişse de eksik inceleme sonucunda varılan hüküm hatalı olmuştur.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı işveren tarafından davacı adına düzenlenen işe giriş bildirgesinin bulunmadığı, 2014/2. ay 1 gün, 2014/3. ay 21 gün, 2014/4.ay 30 gün davalı işyerinden hizmet bildiriminin yapıldığı, dönem bordrosunun alındığı ve bordolarda ismi geçen tanıkların dinlendiği ancak tanıkların nizalı dönemin tamamında çalışmasının olmadığı gibi tanık beyanlarından davacının çalışmasının ne şekilde ve hangi sürede gerçekleştiğinin anlaşılamadığı ve buna göre mahkemece karar altına alınan şekilde çalışmanın kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır.
506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz. Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken komşu işyerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555,5.2.2003 gün 2003/21-35-64,15.10.2003 gün 2003/21-634-572,3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 10.11.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.
Öte yandan, 506 sayılı Yasa'nın Yasa'nın 60/G maddesine göre "Bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak, bu tarihten önceki süreler için ödenen Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir." Yasanın geçici 54.maddesine göre " 01/04/1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında 60 ıncı maddenin (G) fıkrası hükmü uygulanmaz."
Somut olayda; mahkemece açıklanan şekilde fiili çalışmanın varlığı yeterince araştırılmadan, nizalı dönemin tamamında çalışmış bordro tanıkları tespit edilip dinlenmeksizin davanın kabulüne karar verilmiştir. Dinlenen tanık beyanları ile davacının çalıştığı süreleri ve çalışmanın niteliğini belirlemeye yeterli değildir. Giderek 01.07.1996 doğumlu davacının nizalı dönemde 17 yaşında olduğu ve 506 sayılı Yasa'nın 60/G maddesi dikkate alınmaksızın hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.
Yapılacak iş; mahkemece nizalı dönemin tamamında bordrolarda ismi geçen tanıklar res'en tespit edilip dinlenmeli, bu kişilerin tanıklıkları ile yetinilmediği durumda Belediye ve ... ilgili il müdürlüğünden işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanlarının; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, işyerinin Yasa kapsamında olup olmadığı hususları da tespit edilerek gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2,6,9 ve 79/10 maddeleri gereğince ortaya konulduktan sonra ve 506 sayılı Yasa'nın 60/G maddesi de dikkate alınmak sureti ile sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin ve yukarıda belirtilen hususlara uygun araştırma yapılmaksızın hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ :Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ....İnş.Turz.Danış Temiz.Gıda Tic.San.Ltd.Şti.'ne iadesine
17.05.2017 gününde oy birliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy