MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.
K A R A R
Dava, iş kazası sonucu iş gücü kaybına uğrayan sigortalının bakiye maddi zararının giderilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin yada tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.
Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).
Kazanılmış haklar Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2.maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.
Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, bir çok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnaları bulunmaktadır:
Mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir içtihadı birleştirme kararı (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması karşısında, Yargıtay bozma ilamına uyulmuş olmakla oluşan usuli kazanılmış hak hukukça değer taşımayacaktır.
Somut olayda, Yerel Mahkemece kurulan 09.06.2011 tarih 2005/106 Esas, 2011/329 Karar sayılı karar tarafların temyizi üzerine Dairemizin 30.10.2012 Gün 2011/12149 Esas 2012/17986 Krar sayılı ilamı ile çelişik olan kusur raporunun hükme dayanak alınmasının, kabule göre de pasif dönem zarar hesabında asgari ücretin esas alınmasının yerleşik uygulamalar gereği olduğundan bahisle bozulmuş, Mahkemece bozma ilamına uyularak kusur raporu aldırılmış ve kusur oranlarının önceki hükme esas alınan oranlarla aynı olduğu görülmüştür. Bozma ilamına uyulması sonrasında bu kez yeniden hesap raporu aldırılmış ve maddi zararın 39.297,62 TL olduğunun kabulüyle taleple bağlı kalınarak 24.769,19 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiş, davalı temyizi üzerine Dairemizin 25.02.2015 Gün, 2014/15179 Esas 2015/3460 Karar sayılı ilamı ile hesap raporuna yönelik temyiz itirazlarının hüküm altına alınan maddi tazminatın miktarına göre görülmekte bulunan davada sonuca etkisinin bulunmamasına göre diğer temyiz itirazlarının reddi ile faizin işletileceği tarih bakımından düzeltilerek onanmıştır. Şu halde kısmi davada hükme esas alınan hesap raporu kısmi davada sonuca etkili olmadığının bildirildiği de göz önünde bulundurulduğunda eldeki bu davada sonuca etkili olup davalının ilk bozma ile kazanılmış hakkını ihlal eder nitelikte olup yeniden 21.04.2014 tarihli hesap raporundaki verilerle (pasif dönem hesabının da o tarih itibariyle asgari geçim indirimi ilave edilmeksizin net asgari ücrete göre belirlenerek bakiye maddi zarar kalıyorsa çıkan miktara hükmetmek, kalmıyorsa eldeki bu davayı reddetmekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 24.10.2017 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy