...
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.
K A R A R
Dava, davacının davalı işyerinde 19.04.2013-06.08.2014 tarihleri arasında aralıksız olarak hizmet akdi ile çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
Uyuşmazlık, davacının hizmet tespitine yönelik talebinin yöntemince kanıtlanıp kanıtlanmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.
Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; 12.06.2013 ve 09.04.2014 tarihli işe giriş bildirgelerinin davacı adına davalı işyerince düzenlenmiş olup Kurum kayıtlarına intikal ettiği, davacı adına 12.06.2013-07.08.2013 ve 09.04.2014-06.08.2014 tarihleri arasında davalı işyerince Kurum'a kesintili olarak hizmet bildiriminde bulunulduğu, davalı işyerinin 12.06.2013 tarihinden itibaren halı yıkama faaliyetinden dolayı Kanun kapsamına alınmış olduğu, davalı işyerine ait ihtilaf konusu dönem bordrolarının getirtildiği, bordrolarda davacı dışında kısmî dönemde tek çalışan kaydının yer aldığı, yapılan zabıta araştırması neticesi davalı işyeri çalışanının tutanağa bağlanmak suretiyle Mahkemeye bildirildiği, alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, duruşmalarda davacı ve davalı tanıklarının dinlendiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda; davalı işyerinde yapılan işin halı yıkama faaliyeti olmasına göre ihtilaf konusu dönemde davalı işyerince tek çalışanın Kurum'a bildirilmiş olması hayatın olağan akışına uygun değildir. Mahkemece davalı işyerinin kapsam ve kapasitesi belirlenmeksizin; davalı işyerinde müşterilerden gelen telefonlara bakma işinin, halıları işyerine ve işyerinden müşterilere taşıma işinin, çalışanların yeme-içme ihtiyaçlarının ne şekilde gerçekleştirildiği araştırılmaksızın, yetersiz ve çelişkili tanık beyanları esas alınarak sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.
Yapılacak iş, öncelikle davalı işyerinin Kanun kapsamına alındığı tarihten önce de faal ve kapsama alınabilecek nitelikte olup olmadığını işyerine ait vergi kaydı, elektrik, su tüketim faturaları ile araştırmak, davalı halı yıkama işyerinin kapsam ve kapasitesini netleştirmek, itibar olunan tanığın halıları müşterilerden alıp müşterilere teslim etme işini davacının gerçekleştirdiğini beyan ettiği anlaşılmakla davacıya ait ehliyet belgesini getirmek, davacının bu işi kime ait araçla gerçekleştirdiği belirlenerek aracın davalıya ait olması halinde davacı adına bu plaka kaydı üzerinden uyuşmazlık konusu dönemde herhangi bir trafik cezası tutanağı düzenlenip düzenlenmediğini araştırmak, davalı işyerinin tek ve kısmî dönem bordrolu çalışanı duruşmalarda dinlendiğinden ... Kurumu, zabıta, maliye aracılığı ve muhtarlık marifetiyle davalı işyerinde ve komşu işyerlerinde çalışanlar araştırılıp tespit edilerek bunların çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarına başvurmak ve toplanan tüm delilleri birlikte değerlendirilerek elde edilecek sonuca göre Mahkemece bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,
30/11/2017 gününde oybirliğiyle ile karar verildi.
...
Full & Egal Universal Law Academy