MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
TÜRK MİLLETİ ADINA
Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davacılar ile davalılardan ...Tic.Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.
KARAR
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre; temyiz eden tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, davalılar...İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile IC ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. açısından kusurları bulunmadığından bahisle davanın reddine, diğer davalılar açısından davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dosya kapsamından, davalılar...İnş. San. ve Tic. A.Ş., ...ve Belen İnş. Taah. ve Tur. Tic Ltd. Şti.'lerinden oluşan adi ortaklığın ...-... hızlı tren projesi 2. Etap Kesim-1'deki hattın yapım işini üstlendiği, bu adi ortaklığı oluşturan şirketlerden davalı Belen İnş. Taah. ve Tur. Tic Ltd. Şti.'nin 12/07/2010 tarihli uzman ekip anlaşması başlıklı sözleşme ile bir kısım viyadüklerde kalan imalatların yapımı için gerekli olan viyadük inşaat işlerini müteveffa sigortalının işvereni olan davalı ... İnş. Taah. ve Elkt. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne verdiği, murisin işvereni olan şirketin Kurum nezdinde açtırdığı işyeri dosyasındaki adresin ... Adi Ortaklığı Hızlı Tren Porjesi ...Şantiyesi Bilecik olduğu, kaza konusunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişine ifade veren adi ortaklığın saha mühendisi ...'nun beyanından kazanın meydana geldiği yerde adi ortaklığa bağlı mühendislerin kalıp sökümüne nezaret edip kontroller yaptıkları, murisin adının yazılı olduğu iş sağlığı ve güvenliği eğitim katılım formlarında adi ortaklığın antetli kağıtlarının kullanıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık, haklarında davanın reddine karar verilen davalılar ile sigortalının işvereni arasında müteselsil sorumluluğu gerektiren asıl işveren-alt işveren(taşeron) ilişkisinin bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
4857 sayılı Kanun'un 2.maddesine göre bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.
İş Kanunu'nun 2.maddesinin 7.fıkrasına göre bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.
5510 sayılı Kanun'un 12/6.maddesi ile de asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumlu tutulmuştur.
4857 sayılı Kanun'un 2/7.maddesi ile işçilerin İş Kanunu'ndan, sözleşmeden ve toplu iş sözleşmesinden doğan hakları, 5510 sayılı Kanun'un 12/6.maddesi ile de Kurumun alacakları ve işçinin sosyal güvenlik hakkı daha geniş koruma-güvence altına alınmak istenmiştir. Aksi halde, 4857 veya 5510 sayılı Kanun'dan kaynaklanan yükümlülüklerinden kaçmak isteyen işverenlerin işin bölüm veya eklentilerini muvazaalı bir biçimde başka kişilere vermek suretiyle yükümlülüklerinden kaçması mümkün olurdu.
Asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu "müteselsil sorumluluktur". Asıl işveren, doğrudan bir hizmet sözleşmesi bulunmamakla birlikte İş Kanunu'nun 2.maddesinin 6. fıkrası gereğince alt işverenin işçilerinin iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle uğrayacakları maddi ve manevi zarardan alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Bu nedenle meslek hastalığına veya iş kazasına uğrayan alt işverenin işçisi veya ölümü halinde mirasçıları tazminat davasını müteselsil sorumlu olan asıl işveren ve alt işverene karşı birlikte açabilecekleri gibi yalnızca asıl işverene veya alt işverene karşı da açabilirler.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, haklarında davanın reddine karar verilen davalılar...İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile IC ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'nin de asıl işveren oldukları açıktır. Buna göre adı geçen davalıların hüküm altına alınan tazminat tutarlarından kusurları bulunmasa dahi diğer davalılarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları gözden kaçırılarak haklarındaki davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Yapılacak iş, davacılar lehine hüküm altına alınan tazminat tutarlarından tüm davalıları müştereken ve müteselsilen sorumlu tutmaktan ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, temyiz eden tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacılar ile davalılardan ... Tic. Ltd. Şti'ye iadesine, 19/11/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.