(3201 S. K. m. 5) (Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması Ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik m. 12)
A) Davacı İstemi:
Davacı, kapsamında borçlanmak suretiyle ödediği 3988 prim gününün 19.06.1983-16.07.1994 tarihleri arası 3988 gün olacak şekilde intibakı ile bu borçlanmanın 19.06.1983-16.07.1994 tarihleri arasına mal edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabı:
Kurum vekili; Kurumca yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
C) İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:
Mahkemenin yaşlılık aylığı tutarının sigortalının borçlandığı döneme göre farklılık arz etmesi nedeni ile Kurumun sigortalıyı bu yönde bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeni ile, aksi yönde sigortalı lehine uygulama yapılmasını engelleyen yasal bir düzenleme de bulunmadığı gözetilerek, borçlanılan dönemin sigortalı lehine belirlenmesi ve sigortalının talebine göre ilgili aylara mal edilmesi gerektiği, davanın sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan niteliği, aynı ücreti yatırdığı halde borçlanmanın farklı tarihlere mal edilmesi nedeniyle yaşlılık aylıkları arasında oluşacak farkın anayasal eşitlik ilkesine aykırılık oluşturacak olması ve borçlanılan dönemin sigortalı lehine belirlenmesi gerektiği gerekçesine dayandığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece, Davanın kabulü ile, davacı tarafından borçlanılan 3988 prim günün 19.06.1983-16.07.1994 tarihleri arasına mal edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
D) İstinaf Başvurusu:
Davalı kurum vekili, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
E) Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:
Bölge Adliye Mahkemesince; 3201 sayılı Kanunun 5. maddesinin 1. fıkrası ile Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması Ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 12. maddesi uyarınca; davacının 05/09/2012 varide tarihli yurtdışı hizmet borçlanma talep dilekçesi ile kısmi ödemeden hemen sonra Kuruma sunduğu 09/01/2013 varide tarihli ihtirazi kayıt içeren dilekçesindeki iradesine üstünlük tanınarak, davacının 22/11/2012 tarihinde ödediği 3988 günlük prim gün sayısının 01/07/1987 - 29/07/1998 tarihleri arasına mal edilmesinin yerinde olacağı, ancak bu şekilde bir kabulün, davacının 30/06/2015 tarihli yurtdışı hizmet borçlanma talep dilekçesinde; 18/07/1994 tarihinden itibaren 1265 günlük süreyi borçlanmak istediğini belirtmesi ve Kurumca 18/07/1994 - 22/01/1998 tarihleri arasında 1265 gün olacak şekilde tahakkuk işleminin yapılması ve davacının bu meblağı ödemesi, buna göre Kurumun davacıyı 18/07/1994 - 22/01/1998 tarihleri arasında 1265 gün 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı kabul etmesi nedeniyle, davacının 18/07/1994 - 22/01/1998 arasındaki dönem yönünden, hem 506 sayılı Kanun hem de 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olması şeklinde çakışan bir durumun ortaya çıkmasına sebebiyet vereceği belirtilerek, bu sorunun, bu dava konusu olay ile bağlantılı olması ve ayrı bir davaya konu olması beklenmeden bu davada çözülmesi usul ekonomisi yönünden en uygun olduğu, davacının 18/07/1994 - 22/01/1998 arasındaki dönem yönünden usulüne uygun yurtdışı borçlanması sonucu elde ettiği 1479 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık ile, bu dönemle çakışan yurtdışı borçlanma yolu ile elde ettiği 1265 günlük 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılığını, 1479 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılığın sona erdiği 29/07/1998 tarihinden hemen sonra 30/07/1998 tarihinde başlatmak, davacının sigortalı olduğu süre, sigortalı olduğu sürelerin niteliği ve prim öderken ki iradesi gözönüne alındığında hukuka en uygun çözüm yolu olacağı gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne... 2016/25 E. 2017/34 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile, davacının, Kurumca kabul edilen ve uyuşmazlık konusu olmayan 14/06/1983 - 18/06/1983 tarihleri arasındaki 1479 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık yanında, 01/07/1987 - 29/07/1998 tarihleri arasında 3988 gün 1479 sayılı Kanun kapsamında, 30/07/1998 - 05/02/2002 tarihleri arasında da 1265 gün 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.
F) Temyiz:
Davacı vekili, kesinleşen mahkeme kararı ile Alman sigortasına giriş tarihi olan 14.06.1983 tarihinin Türkiye'de sigortalılık başlangıcı olduğu kabul edildiğinden borçlanmanın bu tarihten ileriye doğru kabul edilmesi gerektiğini belirterek temyiz etmiştir.
G) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Davanın yasal dayanağını oluşturan 3201 Sayılı Yasa'nın 5. maddesinde;
“Yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin tespitinde, bunu belirten ve istek sahibinin ibraz edeceği ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınır.
Sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.
Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir.” hükmü yer almaktadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 05/09/2012 tarihli yurtdışı hizmet borçlanma talep dilekçesi ile, 01/07/1987 - 30/06/2012 tarihleri arasındaki 9000 günlük süreyi borçlanmak istediğini belirttiği, Kurumca 01/07/1987 - 30/06/2012 tarihleri arasındaki 9000 gün karşılığı 90.270,00 TL borç tahakkuk ettirildiği, davacının 3988 gün karşılığı olan 40.000,00 TL’yi 22/11/2012 tarihinde ödediği, davalı Kurumun kısmi ödeme nedeniyle 3201 sayılı yasanın 5. maddesi gereğince borçlanma tahakkuk cetvelinde kayıtlı en son tarihten geriye doğru giderek borçlanılan tarih aralığını belirlediği anlaşılmaktadır.
3201 sayılı Yasa'nın 5. maddesinin 1. fıkrası ve Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması Ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin borçlandırılan sürelerin değerlendirilmesi ve sigortalılığın başlangıcı başlıklı 12. maddesine göre, Kurumca yapılan borçlanma tahakkuk işlemi yerinde olduğu gibi Kurumca düzenlenen borçlanma cetvelindeki süreye ait borçlanma bedelinin ihtirazi kayıt konulmadan ödenmesi karşısında davanın reddi gerekirken kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Bölge Adliye Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmesine dair yeniden hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASI gerekmiştir.
G) Sonuç:
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 27.11.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy