MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
TÜRK MİLLETİ ADINA
Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.
K A R A R
Davacı,davalı işyerinde 16.08.2000 – 15.07.2001 tarihleri arasındaki dönem haricinde 01.03.1999 tarihinden 11.04.2006 tarihine kadar geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece,davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacının 12.11.1999-15.08.2000 , 05.07.2001-26.09.2005 tarihleri arasında ayda 30 gün üzerinden ... Kulübü Bar Gazino Restorant Turizm İşletmeciliği Ltd. Şti. işyerinde 26.09.2005 tarihinde işyeri devri ile aynı yerde , 10.04.2006 tarihine kadar ... Organizasyon Tur. İşl. İnş. ve San. Tic. Ltd. Şti. işyerinde kuruma bildirilen hizmetleri dışında 1098 gün 506 sayılı yasa kapsamında hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine , davacının fazla talebinin reddine, 12.11.1999 öncesi dönem yönünden hizmet tespiti talebinin reddine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı, kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 12.11.1999-01.12.1999 , 05.07.2001-18.11.2003 ve 23.04.2004-01.04.2005 tarihleri arasında davalılardan ... Gece Kulübü Ltd. Şti. adına tescilli ... sicil numaralı işyerinden çalışmalarının Kuruma bildirildiği,16.08.2000 ile 15.07.2001 tarihleri arasında dava dışı muhtelif işyerlerinde çalışması bulunduğu, davalılardan ... Kulübü Ltd.Şti nin dönem bordrolarının dosyada bulunduğu, durum tespit tutanağında 03.11.1999 tarihinde işe girdiğini beyan ettiği,tanıkların dinlendiği anlaşılmaktadır.Somut olayda, davalılar arasındaki organik bağın,işyeri devri olup olmadığının yeterince ayrıntılı araştırılmadığı, davacının bir kısım çalışmaları davalı ... Ltd.Şti.den bildirilmiş olup,mahkemece ihtilaflı dönemin tamamını kapsayacak şekilde kayıtlı bordro tanıklarının dinlenmediği, öte yandan ... Eğlence Ltd.Şti işyerinden tespit edilen çalışma dönemi bakımından , ....Org.Tur.Otel.İnş.San.Tic.Ltd.Ltd. Şti.nin Kanun kapsamına alındığı tarih araştırılarak,dönem bordrolarının getirtilmediği ve bordro tanıklarının dinlenmediği anlaşılmaktadır.Yapılacak iş, ....Org.Tur.Otel.İnş.San.Tic.Ltd.Ltd. Ş ... Kulübü Ltd. Şti şirketi arasındaki organik bağlantı, devir veya ünvan değişikliği olup olmadığı, şirketlerin tescil tarihleri ilgili ticaret sicil memurluğundan sorulup ilgili belgeler istenmeli, söz konusu işyerini davalı şirketin ne zaman işletmeye başladığı vergi dairesinden araştırılmalı, ihtilaflı dönemi kapsar şekilde her iki davalı işyerinden davalı Kuruma verilmiş dönem bordrolarında kayıtlı çalışması görünen bordro tanıklarından, kanaat edinmeye yetecek kadarı re’sen belirlenerek, beyanlarına başvurulmalı; talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarına ulaşılamadığı takdirde, sigortalı ile birlikte çalışan kişiler ile aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, davacının davalı işveren şirkette hangi tarihlerde çalıştığı, sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği, ya da bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı, Emniyetten talep konusu dönemde eğlence yerinin müdürünün kim olduğu çalışanları sorulmalı; toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 11/02/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy