MAHKEMESİ: Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
TÜRK MİLLETİ ADINA
K A R A R
A)Davacı İstemi: Davacı vekili asıl dava ile; davacı adına tebliğ olunan 11 adet ödeme emrinin, kurum icra takipleri ve buna bağlı işlemlerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dava ile ; Davalı kurumun 10.02.2017 tarih 343.518 nolu işleminin iptalini talep etmiştir.
B)Davalı Cevabı: Davacının, OHAL kapsamında kapatılan ... Üniversitesi Rektörü olduğunu, Kanun Hükmünde Kararnameler ile kapatılan kurum ve kuruluşların ve bunlara bağlı iktisadi işletmelerin ve teşekküllerinin mal varlığının bedelsiz olarak Hazineye devredilmesi nedeniyle Kurum alacaklarının kapatılan tüzel kişiliklerden ve teşekküllerden tahsil edilmesi imkanının ortadan kalktığını, 6183 Sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yürütülecek tüm cebri icra işlemlerinin ivedilikle yerine getirilmesi için müvekkil Kurum Genel Müdürlüğünün talimatı üzerine davacı hakkında icra takibi başlatıldığını, yapılan icra işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı : Tüm dosya kapsamına göre; davacının, OHAL gereğince kapatılan ... Üniversitesinin Rektörü iken 20/07/2016 tarihinde Üniversitenin Mütevelli Heyeti kararı doğrultusunda görevinden alındığı, Üniversiteye Defterdarlık makamı tarafından el konulduğu, 29/07/2016 tarihinde ise Üniversitenin tüm varlığı ile ...Üniversitesine devredildiği, takip konusu icra alacaklarının, 2016 yılı Haziran ayına ait olup 2016 yılı Temmuz ayı sonuna kadar yasal olarak ödenmesinin mümkün olduğu, ayrıca 17/08/2016 tarihli Resmi Gazetede yürürlüğe giren 670 Sayılı Kanunun 5. Maddesinin 5. Fıkrasında olası borç ödemelerinde izlenecek esaslar hüküm altına alınmış olup buna göre "borçların ödenmesinde mal varlığının aynından doğan vergi borçları, rehine alacaklar, çalışanların sigorta primleri, kamu idarelerine
ödenmesi gereken vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay gibi borçlar, enerji, iletişim ve su kullanım borçları, çeşidine bakılmaksızın 500,00 TL'yi geçmeyen borçlar ve diğerleri şeklinde sıralama esas alınır." hükmü düzenlenmiş olup 5. Maddede belirtilen usulde ilgisine göre Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne veya Maliye Bakanlığına müracaat ile yukarıdaki öncelik sırasına göre alacakların tahsili imkanı getirilmiş olup söz konusu tahsil yoluna müracaat edilmeksizin henüz ödeme süresi dolmamış iken kapatılan tüzel kişinin prim borcundan dolayı üst düzey yöneticiye sorumluluk yüklenemeyeceği anlaşılmakla Mahkememizin 2016/366 E sayılı dosyası yönünden; davalı kurumun 2016/31769, 31770, 31771, 31778, 31779 , 31780 ,31781, 31782, 31783, 31784 ve 31785 esas sayılı kurum icra takiplerinin, ödeme emirlerinin, buna bağlı işlemlerinin iptaline, karar verilmiştir.Birleşen 2017/93 E sayılı dosyası yönünden ; davaya konu prim borcunun 2016 yılı Temmuz ayına ilişkin olduğu, yukarıda açıklanan 670 sayılı KHK'nın düzenlemesi doğrultusunda prim alacağının tahsili yönüne gidilmesi gerekirken doğrudan üst yöneticiye müracaat edilmesi açıklanan gerekçelerle yerinde bulunmadığından davalı kurumun 10.02.2017 tarih 343.518 nolu işleminin iptaline karar verilmiştir.İstinaf Başvurusu ; Davalı vekili; cevap dilekçesindeki beyan ve itirazlarını tekrarla davanın reddine karar verilmesi gerektiğini bildirerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :
Dosyadaki yazılara, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere, bu delillerin takdirinde isabetsizlik görülmemesine göre usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan hükme yönelik davalı kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
E)Temyiz:
Davalı vekili: 27.07.2016 tarihli ve 29783 sayılı 2 inci Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 668 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında alınması gereken tedbirler ile bazı kurum ve kuruluşların Daire düzenleme yapılması hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 inci maddesi gereği hazineden kapatılan kurumlarla ilgili talepte bulunulamayacağını. Kanun Hükmünde Kararnameler ile kapatılan kurum ve kuruluşların ve bunlara bağlı istisadi işletmelerin ve teşekküllerinin mal varlığının bedelsiz olarak Hazineye devredilmesi nedeniyle Kurum alacaklarının kapatılan tüzel kişiliklerden ve teşekküllerden tahsil edilmesi imkanının ortadan kalktığını. 5510 s. yasa 88. md gereği davacının sorumlu olduğunu. İstinaf başvurusunun reddine dair kararın bozulmasını talep etmiştir.
F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
1- Asıl dava yönünden; Dava ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece asıl davanın kabulü ile ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince de karar usul ve yasaya uygun bulunmuştur.Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacıya 2016/6 dönemine ilişkin 11 adet ödeme emrinin 12.08.2016 tarihinde tebliğ edildiği davanın 18.08.2016 tarihinde açıldığı, 16.03.2016 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan 24.02.2016 tarihli kararda ; davacının üye – rektör olarak adının yer aldığı, 23.07.2016 tarihli 667 sayılı KHK ile ... Üniversitesinin kapatılmasına karar verilmiş olup, 25.07.2016 tarihinde tespit işlemleri tamamlanarak mühürlendiği, 29/07/2016 tarihli Bakanlık oluru ile üniversitenin tüm varlığı ile ... Üniversitesine geçici kullanımına bırakılmasına uygun görüldüğü ve 08.08.2016 tarihinde ... Üniversitesinin geçici kullanımına bırakıldığı, ... Üniversitesinin kurucu vakfı ... Eğitim Kültür Yard. Vakfına ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/325 E. 17.06.2016 tarihli ara kararı ile kayyum tayin edildiği ve vakfın 18.07.2016 tarihli karar defterinde (kayyum heyeti tarafından alınan karar) ... Üniversitesinin mevcut mütevelli heyeti 16.07.2016 tarihli ve 235 sayılı karar ile görevden alınarak yerlerine yeni mütevelli heyeti atanmasına karar verildiği ve yeni mütevelli heyeti tarafından 20.07.2016 tarih ve 237 sayılı karar ile davacının rektörlük görevine son verilmiş olup, davacıya 21.07.2016 tarihli yazı ile bu durumun tebliğ edildiği ayrıca 24.10.2014 tarihli 145 sayılı ... Üniversitesi Mütevelli Heyeti Kararı ile 5.000 TL'ye kadar olan ödemelerde üniversite rektörü ve genel sekreterinin yetkili kılındığı anlaşılmaktadır.Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanunun 80/12. maddesinde sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşlarının tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici ve yetkililerinin kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, 5510 sayılı Kanunun 88/20. maddesinde de Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcilerinin Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları bildirilmiştir.5510 sayılı Kanunun 88/20. maddesi 506 sayılı Kanunun 80/12. maddesinden farklı olarak, tüzelkişiliği haiz işverenlerin üst düzeydeki yönetici ve yetkilileri yanında, şirket yönetim kurulu üyelerini de sorumlu tutmaktadır.Somut olayda; 24.10.2014 tarihli 145 sayılı mütevelli heyeti kararı ile davacıya ödemeler konusunda sınırlı yetki verildiği anlaşılmakta olup verilen bu yetkinin sınırlı olarak devam edip etmediği ve davacının rektörlük görevi yanında mütevelli heyeti üyeliği olup olmadığı ve bu süreçte ödememek için haklı sebebi olup olmadığı araştırılmadan karar verilmesi isabetsizdir.Yapılacak iş; davacının rektörlük görevi yanında mütevelli heyeti üyesi ve ödemeler konusunda 2014 kararı sonrasında da devam eden sınırlandırmanın olup olmadığını belirlemek, davacının kayyum atanması sonrası görevine devam ettiği 20.07.2016 tarihine kadar üniversitenin ekonomik durumunu sarsacak ödemeler yapıp yapmadığını ve kayyum kararı sonrası yapılan tüm ödemelere ilişkin belgeleri araştırmak; davacının rektör olduğu daha önceki dönemlerde tahakkuk eden prim borçlarının tahsilinin her ayın hangi tarihlerde yapıldığını kuruma sormak, 2016/6. ay borçlarının ödenmesinin diğer aylardan farklı olarak geciktirilip geciktirilmediğini belirlemek, kayyum atama kararı sonrası ödemenin engellenmesi durumunun olup olmadığını belirleyerek davacının yasal mevzuat çerçevesinde haklı sebeple ödememe halinin mevcut olup olmadığını tüm delillerle birlikte değerlendirerek sonuca gitmekten ibarettir.
2-Birleşen dava yönünden ise;
Mahkemece birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince de karar usul ve yasaya uygun bulunmuştur.Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-(a) maddesi uyarınca temyiz edilemez. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir.Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararlar için kesinlik sınırı, karar tarihi 20.07.2016-01.12.2016 tarihleri arasındaki ilamlar için 25000 TL, 02.12.2016-31.12.2016 tarihleri arasında 40000 TL, 01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasında 41530 TL ve 01.01.2018 tarihinden sonra verilen kararlar için 47530 TL' dir.
Dosya içeriğine göre hüküm altına alınan ve temyize konu edilen ilişkin 10.02.2017 tarih 343.518 nolu kurum işlemi miktarı Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile 47.530,00 TL kesinlik sınırı kapsamında kaldığından, davalı kurum vekilinin temyiz isteminin, 6100 sayılı Kanun'un 362/1-(a), 366. ve 352. maddeleri uyarınca REDDİNE,
O halde, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Bölge Adliye Mahkemesince eksik inceleme ve araştırma sonucu SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, SGK tarafından temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı ORTADAN KALDIRILMASI, ilk derece mahkemesinin kararının bozulması gerekmiştir.
G)Sonuç :
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA), ilk derece mahkemesi kararının yukarıda belirtilen nedenle (BOZULMASINA), dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18/02/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.