MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; bozmaya uyarak ilamda yazılı nedenlerle, davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davalılar vekillerince istenilmesi de duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 19/11/2019 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalılar ...Tesisleri İmalat ...A.Ş. vekili Auvkat ... ile ...San.Tic. Ltd. Şti. Vek. Av. ... Sarıçayır ve karşı taraf vekili Av. ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek bırakılan gün de düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, davacı çocuk Semih'in maddi tazminat isteminin reddine, davacı eş lehine 186.878,27 TL maddi, 60.000,00 TL manevi, davacı çocuklar lehine 45.000,00'er TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.
Dosya kapsamından davacılar murisinin ölümü ile sonuçlanan iş kazasının meydana gelişinde murisin %15, davalı ... End. Tes. İmal. ve ...A.Ş.'nin %20, davalı ...Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin %50, davalı ...Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. işçisi dava dışı ...'in %15 oranında kusurlu oldukları, davalı ... End. Tes. İmal. ve ...A.Ş. tarafından dosyaya ibraz edilmiş bordroların dosya içerisinde mevcut olduğu, ilk derece mahkemesince verilen 03/05/2016 tarihli kararın, Dairemiz'in 21/11/2017 tarih ve 2016/14457 Esas, 2017/9537 Karar sayılı kararıyla "her ne kadar davacılar murisinin kaza tarihi itibariyle emekli olduğu anlaşılıyor ise de bizzat davalı işveren tarafından dosyaya ibraz edilen bordrolardan murisin emekli olmasına karşın halen çalışmaya devam ettiği ve bordroda belirtilen ücreti aldığı gözden kaçırılarak asgari ücrete göre düzenlenen üçüncü hesap alternatifine itibar edilip davacı eş ile çocuk Semih'in maddi tazminat istemlerinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, hak sahiplerinin hesaplanan maddi zararlarından ilk peşin sermaye değerinin %52,50’sinin tenzil edilmesi gerektiğinden bahisle bozulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Usuli kazanılmış hak kavramı, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.
Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.( HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.) Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı).
Somut olayda mahkemenin ilk kararına esas bilirkişi hesap raporunda hali hazırda bordro ücreti gözetilerek yapılmış hesaplamalar bulunduğu gibi Dairemiz'in yukarıda bahsedilen 21/11/2017 tarih ve 2016/14457 Esas, 2017/9537 Karar sayılı bozma ilamında yeniden hesap raporu alınması gerektiğine yönelik bir açıklama bulunmadığı dikkate alındığında, mahkemenin bozma ilamına uyması ile birlikte oluşan usuli kazanılmış hak göz ardı edilerek davacı eş yararına usuli kazanılmış hakkı aşacak şekilde 186.878,27 TL maddi tazminata hükmedilmesi hatalı olmuştur.
Yapılacak iş, davacı çocuk Semih'in maddi tazminat isteminin reddine dair hükmün davacı tarafça temyiz edilmediğini göz önüne alarak davacı eş yönünden 26/02/2016 tarihli 3. ek bilirkişi hesap raporunda 2. alternatif başlığı altında hesaplanan 302.826,39 TL maddi zarar tutarından, eşe bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin %52,50'sini tenzil ederek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, davalılar yararına takdir edilen 2.037.00TL duruşma vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, temyiz harcının davalılara iadesine
19/11/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy