MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
TÜRK MİLLETİ ADINA
Davacı, davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı ile fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.
K A R A R
Dava, davacının 01/01/2005-01/10/2012 ve 01/07/2013-31/12/2013 tarihleri arasında davalı ... Başkanlığında “......si” olarak geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, 29/04/2015 tarih ve 2014/25 Esas ve 2015/82 Karar no lu hüküm ile “davanın kısmen kabulüne” karar verilmiş, davacı vekilince yöneltilen temyiz itirazı neticesi verilen hüküm Dairemizin 14/06/2016 tarih ve 2015/17897 Esas ve 2016/9887 Karar no lu ilamı ile bozulmuş, bozma ilamına karşı “uyma” kararı verilmek suretiyle yapılan yargılama neticesi davanın kabulü ile davacının davalı ... Başkanlığı nezdinde 01/01/2005 – 31/12/2013 tarihleri arasında aralıksız olarak asgari ücretten çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.
Uyuşmazlık, somut olayda davacının sigortalı hizmet süresinin tespitine yönelik Mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükmün kurulmasında yeterli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, ...... Yardımlaşma ve Dayanışma ...... tarafından 21/11/2012-27/03/2014 tarihleri arasında davacı adına nakdi ödemede bulunulduğu, ...ye ait yazı cevabı ile davacının 15/10/2012-14/07/2013 tarihleri arasında çalıştığı belirtilerek ilgili dönem maaş ödeme belgelerinin dosyaya sunulduğu, davacıya ait banka hesap dökümünden davalı ... Başkanlığı tarafından 04/04/2011-31/12/2013 tarihleri arasında düzenli olarak ödemelerde bulunulduğu, duruşmalarda kamu tanıklarının dinlenildiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda; Mahkemece, bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Ancak bozmaya uyulduğu halde, bozma gerekleri yerine getirilmemiştir. 09/05/1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Uyulmasına karar verilen bozma ilamında açıkça “kamu kuruluşlarında çalışanların kayıtlara geçirilmesinin, ücret ödemelerinin belgelere dayandırılmasının asıl olduğu,kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığının araştırılması gerektiği” belirtilmiştir. Bununla birlikte Mahkemece davacının çalıştığını ve ücretini aldığını gösterir yazılı belgelerin ibraz edilemediği dönem yönünden bunun nedeninin araştırılmadığı anlaşılmakla salt kamu tanık beyanları ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.
Öte yandan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 26.maddesi ile “Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir” hükmü düzenlenmiştir. Davacı dava dilekçesi ile davalı ... Başkanlığı tarafından Kuruma bildirilen hizmet süreleri dışlanmak suretiyle kesintili dönem olarak hizmet tespiti isteminde bulunmuş iken tüm sürelerde davalı ... Başkanlığı nezdinde çalıştığının tespiti şeklinde talebin aşılması suretiyle kurulan hüküm bozmayı gerektirmektedir.
Yapılacak iş, davacının dönem bordrolarındaki çalışmalarının dışındaki dönemde ücretini ne şekilde aldığını araştırmak, bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına ilişkin belgeleri getirtmek, davacının resmi kayıtlara geçmeyen dönemlerde çalıştığını ve ücretini aldığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak ve davalı idare nezdinde davacı sigortalının çalışmalarına ilişkin herhangi bir kayıt içeren belgelerin bulunmamasının haklı ve izah edilebilir bir nedene (arşiv kayıtlarının düzgün tutulmaması, sel, yangın v.b. nedenlerle kaybolması gibi) dayanması halinde dinlenen tanık beyanlarına itibar etmek aksi halde kamu kurumu olan davalı iş yerinde çalışma iddiasının yazılı belgelerle ispat edilebileceğinden dosya içerisindeki mevcut yazılı belgelere itibar etmek ve taleple bağlı kalarak sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum ve davalı ... Başkanlığı vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 11/04/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy