MAHKEMESİ: Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
A)Davacı istemi;
Davacı 01/12/1988 tarihinde bir gün çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
B)Davalı Cevabı;
Davalı SGK vekili,davanın reddini savunmuştur.
C)İlk Derece Mahkemesi Kararı ;
İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne, davacının ... işyeri sicil nolu ... Özel Otel İnş. Ünvanlı işyerinde hizmet akdine dayalı olarak 01/12/1988 tarihinde 1 gün süre ile günün asgari ücreti ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı;
Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
E)Temyiz;
SGK vekili eksik inceleme ile karar verildiği gerekçesiyle kararı temyiz etmiştir.
F)Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;
Dava,sigortalılık başlangıç tespiti istemine ilişkindir.Dosyadaki kayıt ve belgelerden , davacı adına ...sicil numaralı ... vekili ... özel otel inşaatı unvanlı işyerinden verilen 01/12/1988 tarihli işe giriş bildirgesinin aynı tarihte kurum kayıtlarına intikal ettiği,sigorta sicil numarasının 1988 yılı serilerinden olduğu, ... sicil numaralı işyerinin 01/05/1987 ile 01/12/1988 tarihleri arasında kanun kapsamında olduğu, dönem bordrosunun işverence kuruma verilmediği, aynı işyerinden adlarına verilmiş 20.11.1988 tarihli işe giriş bildirgesi ve 25.11.1988 tarihli işe giriş bildirgesi bulunan iki davacı tanığının, davacının kendileri ile birlikte ...'te 1988-1989 yılları arasında bir otel inşaatında çalıştığını beyan ettikleri anlaşılmaktadır. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 108.maddesinin 1.fıkrasında; "Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı kanunlara veya bu kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihtir" hükmü düzenlenmiştir.Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli değildir. Aynı zamanda o kimsenin Yasa'nın belirlediği biçimde (506 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmeli, buna göre dönem bordrosunda yer alan ve davacının talep ettiği tarihte çalışması mevcut tanıklar ile gerektiğinde komşu işyerleri çalışanları olduğu kayıtlarla ya da emniyet yolu ile yaptırılacak araştırma ile belirlenen kimselerin beyanlarına başvurulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir. Somut olayda,mahkemece yöntemince komşu işyeri araştırması yapılmadan karar verilmesi hatalı bulunmuştur.Yapılacak iş, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp,işveren tarafından bordro verilmediği de gözetilerek ,işe giriş bildirgesinde belirtilen ... Mevkii/...-... adresinde ve işverenin kurumda tescilli adresinde Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, vergi dairesi , emniyet ve muhtarlık marifetiyle araştırma yapılarak, işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları, yoksa işyeri sahipleri tespit edilerek ,çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde beyanlarını almak,davacının göstereceği başka tanıklar varsa bunları dinlemek,tanıkların sicil dosyalarını kurumdan istemek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir. O halde davalı SGK vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.G)SONUÇ : Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA, ilk derece mahkemesi kararının yukarıda belirtilen nedenle BOZULMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 09/12/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy