(506 S. K. Ek m. 5) (743 S. K. m. 242, 630, 639) (818 S. K. m. 50, 142, 520) (2004 S. K. m. 282) (1086 S. K. m. 43, 46)
Dava: Davacı, yaptığı işin 2098 sayılı Yasa kapsamında olduğunun ve anılan Yasadan yararlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: Uyuşmazlık, davacının davalı işverenlerin ayrı ayrı işyerlerinde dilekçede tarihlerini bildirdiği ayrı ayrı dönemlerde hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının itibari hizmet olarak tespitine ilişkindir.
Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasaya 2098 sayılı Yasa ile eklenen Ek 1. maddesidir. Davacı İller Bankasındaki çalışmalar ile Kurtuluş Yayınevindeki çalışmalarının itibari hizmet olarak tanınması isteği ile SSK aleyhine harç yatırılmak suretiyle dava açmış diğerlerini davaya dahil etmek suretiyle dava yöneltilmiştir. Hukuk Usulü sistemimizde dahili dava şeklinde bir müessese mevcut değildir.
Öncelikle her davalı işveren için ayrı ayrı harç yatırılarak yöntemince dava açılması ve davalılar arasında bağlantı bulunması halinde davaların birleştirilmesi gerekir.
Öte yandan birden fazla işveren hakkında ayni dava dilekçesi ile dava açılabilmesi için işverenler arasında zorunlu veya ihtiyari (isteğe bağlı) dava arkadaşlığının bulunması gerekir.
Zorunlu dava arkadaşlığı maddi hukukun (M.K., B.K.,T.T.K) bir hakkın birden fazla kişi tarafından dava edilmesini veya birden fazla kişiye karşı dava açılmasının öngördüğü durumdur. Somut olayda maddi yönden zorunlu dava arkadaşlığı (örneğin M.K.'nun md.630 iştirak halinde mülkiyet, B.K. 520 adi ortaklık) bulunmadığı gibi şekli yönden dava arkadaşlığı da (M.K. Md. 242. M.K. Md. 639/3, İ.İ.K md.282) söz konusu değildir.
Bundan başka, zorunlu dava arkadaşlığı dışında kalan ihtiyari (isteğe bağlı) dava arkadaşlığının mümkün olduğu haller H.U.M.K.'nun 43. maddesinde a) Dava konusu hak veya borcun ortak olması (B.K. Md.142. müteselsil borçluluk) b) Ortak bir işlem (örneğin sözleşme) ile birden çok kişi yararına borç yüklenilmiş olması c)Davanın ayni nedenden doğması (örneğin B.K.50 birden fazla kişinin haksız fiil sorumluluğu) olarak sayılmıştır. Somut olayda davalı işverenler arasında anılan maddede öngörülen nitelikte ihtiyari (isteğe bağlı) dava arkadaşlığı da bulunmamaktadır.
Yapılacak iş; davalı işverenler arasında zorunlu veya ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmadığından H.U.M.K.'nun 46. maddesi uyarınca davaların ayrılmasına karar verilmek Harçlar Yasası gereği harç alınmak ve oluşacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.
O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hükmün bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 09.03.1999 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy