(506 S. K. m. 80) (6183 S. K. m. 70) (2380 S. K. Ek m. 4)
Dava: Davacı, Trabzon Belediye Başkanlığı'nın T.C. Ziraat Bankası Trabzon Şubesindeki 30401/628.6 hesabı üzerine konan haczin iptali ile bu hesaptaki paranın ödenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; davanın reddine ait hükmün süresi içerisinde temyizen tetkiki davacı vekilince istenilmesi ve duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 24.12.1999 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı vekili Avukat İsmail Kural ile karşı taraf vekili Hayri Ataç geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek bırakılan günde Tetkik Hakimi Filiz Ekizoğlu tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıda karar tespit edildi.
Karar: Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı Belediye Başkanlığı'nın Trabzon Ziraat Bankası nezdindeki bütün hesapları üzerine, bu arada, İller Bankasınca, Belediye'ye ayrılan pay da dahil olmak üzere Sosyal Sigortalar Kurumunca haciz işlemi uygulanıp uygulanmayacağı konusuna ilişkindir. Mahkemece, bu alandaki kanuni değişiklikleri gerekçe göstererek, Sosyal Sigortalar Kurumu yönünden olumlu sonuca ulaşmış ise de bu görüş İller Bankası payları yönünden usul ve kanuna uygun bulunmamaktadır.
506 s. Sosyal Sigortalar Kanununun 80. maddesine göre, Kurumun prim alacakları yönünden 6183 s. Kanun hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüş, sözü edilen Kanunun 70. maddesi ise, 3986 s. Yasanın 16. maddesi ile, mahalli idarelerin mallarının haczedilebileceğini kabul etmiştir. Öte yandan, Belediye Gelirler Yasası ile sair Kanunlardaki Belediyelere verilen payların vergi ve resim hükmünde olduğunu belirleyen 277 s. Kanun, yukarda anılan 3996 s. Yasanın 18. maddesiyle değiştirilmiş ve bu payların 6183 s. kanuna göre hacze tabi bulunduğunu hükme bağlanmıştır. Bu arada, Belediyelere Genel Bütçe Gelirlerinden Pay Verilmesine ait 2380 s. Kanuna, 3986 s. Kanunun 17. maddesi ile getirilen ek 4. maddesi söz konusu yasaya göre, İller Bankasınca belediyelere dağıtılacak payların 6183 s. Yasa yönünden nasıl değerlendirileceği konusunda özel bir sistem kabul etmiştir. İşte, görülmekte olan davada gözönünde tutulması gereken kurallar bu düzenlemede gösterilmiştir. Ek 4. madde, mahalli idarelerin, 6183 s. Yasaya göre takip edilen borçları için, İller Bankasınca dağıtılacak paylardan ödeme yapılacağını 1., 2. ve 3. bendlerinde belirlemiş 6.bendinde ise, bu paylardan yapılacak ödeme veya kesintilerin, oranlarını alacakların nev'ine göre ayrı ayrı veya topluca belirlemeye, mahsup işlemlerine ait sair usul ve esasları tespit etmeye Maliye Bakanlığı'nı yetkili kılmıştır. Maliye Bakanlığı da Kanunun kendisine verdiği bu açık yetkiye göre, hazırladığı, 11.12.1997 tarihli 53789 s. Genelge ile Belediyelere 2380 s. Kanun gereği ayrılan payların kendi kuruluşları için ancak %25'inin, sair kuruluşlar yönünden ise, Sosyal Sigortalar Kurumu dahil, %50'sinin kesilebileceğini kararlaştırılmıştır. Şu duruma göre; Belediyelerin Sosyal Sigortalar Kurumuna olan prim borçlarının 2380 s. Kanun uygulamasından doğan paylarının ancak %50'sinin haczedilmesi mümkün bulunmaktadır. Mahkemenin açıklanan bu özel hükme karşın, bütün payların haczedilebileceğini kabul etmesi usul ve kanuna aykırıdır. Mahkemece yapılacak işlem; uyuşmazlık konusu hesapta bulunan paralardan ne miktarının 2380 s. yasa gereği davacı Belediye'ye ayrıldığını saptamak ve bunlar yönünden ancak %50 oranında, haciz uygulanacağını belirlemek, diğerleri yönünden sınırlamanın söz konusu olamayacağını gözönünde tutarak sonuca ulaşmaktır.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, davacı yararına takdir edilen 65.000.000 TL. duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine, temyiz harcının istem halinde temyiz edene iadesine, 24.04.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy