(506 S. K. m. 83, 87)
Dava: Davacı, haksız ve mesnetsiz olarak tebliğ edilen 22.4.1999 tarih ve 25137 sayılı 4.430.538.436.- TL ödeme emrinin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün, davacılar vekili tarafından duruşmalı davalı vekili tarafından duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ve tetkik hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre tarafların sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre; davacı Genel müdürlüğü kimi şubesindeki temizlik işleri için; ihale suretiyle, dava dışı "Gayem" isimli şirketle anlaşmıştır. Buna göre, temizlik işleri bütünüyle, dava dışı şirketin yükümlülüğündedir. Bu tür iş devrinin tümüyle söz konusu olduğu durumlarda, işveren niteliğini, işi devralan, gerçek veya tüzel kişi kazanır ve gerek İş Yasaları gerekse Sosyal Sigortalar Yasası'nın öngördüğü yükümlülükler, işi devralan kişiye geçer. Bu arada belirtmelidir ki, aradaki ilişki, işveren-aracı biçiminde dahi itelindirilemez, zira davada söz konusu olduğu gibi, davacı kuruluşun, gördüğü işin niteliğine göre, işin bir bölümünün veya eklentisinin üçüncü kişiye devri söz konusu değildir. Belirtilen, maddi ve hukuksal olgulara göre, davacının işveren olmadığı giderek, olayda 506 sayılı yasanın 87. maddesinin uygulanma yerinin bulunmadığının gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
3- Ancak, ihale sahibinin 506 sayılı yasanın 83. madde uyarınca; sorumluluğu bulunmaktadır.
Sözü edilen yasa maddesi, teminat ve hakedişlerin prim borcuna karşılık tutulması esasını kabul etmiş bu yönde izlenmesi gereken yöntemin Bakanlar Kurulu'nca çıkarılacak yönetmelikle gösterileceği hükme bağlamıştır.
Nitekim; Resmi Gazete'nin 8.4.1989 günlü, 20133 sayılı nüshasında yayımlanan ve Bakanlar Kurulu'nun 23.3.1989 günlü, 89/13895 sayılı kararı ile yürürlüğe konulan "Sigorta Primlerinin Hakedişlerden Mahsup Edilmesi ve Ödenmesi ile Kesin Teminatları İadesi Hakkındaki Yönetmelik, ihale yoluyla iş yaptıran, Kamu Kurum ve Kuruluşları ile bunların yan kuruluşlarının işlerinde sigorta primlerinin ödenmesi esaslarını belirlemiş, kurum ve ihale makamının hak ve yükümlerini açıklamıştır.
Dava konusu, olayda ihale makamı olan davacı kuruluşun belirtilen yönetmelik yükümleri dikkate alınarak hakediş ve teminattan hükümlülüğünü yerine getirip getirmediği ve kurumca ne gibi işlemler yapıldığı yeterince incelenip irdelenmemiştir.
Mahkemece, ihale makamının salt 87. madde açısından soruna yaklaşılması yerine belirtilen 83. madde ve yönetmelik çerçevesinde uyuşmazlığın, irdelenip çözümlenmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan hükmün yukarda açıklanan nedenlerle (BOZULMASINA) ve bozma nedenine göre sair yönlerin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden davacıya iadesine, 4.7.2000 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy