(2004 S. K. m. 96, 97)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı kararın temyizen tetkiki davacı ( 3.kişi ) vekili tarafından istenmiş, merciice ilamında belirtildiği şekilde reddine karar vermiştir.Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Uyuşmazlık 3.kişinin İİK.nun 96 ve onu izleyen maddelerine dayalı istihkak davasına ilişkindir.
Mercii Hakimliğinin İİK.nun 97/a maddesindeki karine gerekçe gösterilmek suretiyle davanın reddi kararı davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu menkuller davacının kendi evinde ve huzurunda borçlunun yokluğunda 6.10.1999 tarihinde haczedilmiştir. Davacı kadının borçlu kocasından 1.3.1995 takip tarihinden 4,5 yıl önce 4.11.1991 tarihinde boşandığı ve o tarihten beri haciz uygulanan evde ayrı yaşadığı nitekim ödeme emrinin bu adreste tebliğ edilemediği gibi haciz sabah saat 7.30 gibi erken bir saatte yapılmasına karşın evde bulunmadığı dosyadaki kanıtlardan anlaşılmaktadır. Bu durumda İİK.nun 97/a maddesinde öngörülen mülkiyet karinesi davacı yararınadır. Bu yasal karinenin aksi davalı alacaklı tarafından kesin ve güçlü delillerle kanıtlanmadığından mahcuzlar davacınındır. Alacaklı her ne kadar davacı ile borçlunun mal kaçırmak amacıyla boşandıktan sonra birlikte yaşadıklarını savunmuş ise de bu savunmayı kanıtlayamamış, davalı vekilinin sekreteri olan tanığın anlatımı inandırıcı görülmediği gibi görgüye dayanan bilgisinin de olmadığı anlaşılmıştır. Haciz tutanağında evde bulunduğu açıklanan resim faks kağıdı gibi bazı belgeler başka güçlü delillerle desteklenmediğinden birlikte oturma olgusunun ispatına yeterli bulunmamıştır. Aksine kira sözleşmesi ile bu sözleşmeyi doğrulayan davacı tanıkları davacı ile borçlunun birlikte değil ayrı yaşadıklarını bildirmişlerdir.
Kaldı ki, boşanmadan sonra borçlunun başka bir alacaklısı tarafından aynı evde yapılan ve dava konusu mahcuzların büyük bir kısmını içeren haciz nedeniyle davacı tarafından açılan istihkak davası sonunda İstanbul 8.İcra Tetkik Merciinin E:1992/1089-K:1994/383 sayılı kararı ile davacı ve borçlunun ayrı yaşadıkları vurgulanmak ve İİK.nun 97/a maddesindeki karinenin davacı yararına olduğu belirtilmek suretiyle mahcuzların davacıya ait olduğu benimsenmiş ve davanın kabulüne karar verilmiştir.
Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 7.3.1995 gün ve E:1995/1210 K: 1272 sayılı ilamı ile onanan bu karar eldeki dava yönünden dikkate alınması gereken güçlü delil niteliğindedir. Gerçekten başka alacaklı tarafından yapılan haciz nedeniyle açılan istihkak davası sonunda alınan karar, daha sonra aynı eşyaların başka alacaklı tarafından haczedilmesi üzerine açılan yeni istihkak davasında kesin hüküm oluşturmaz ise de güçlü bir delil sayılacağı Dairemizin giderek Yargıtay'ın ( 15.hukuk Dairesi 18.5.1993 gün ve E:1748 K:2419, 1.4.1991 gün ve E:1195 K:1643 ) yerleşmiş görüşlerindendir. Esasen antikacılık yapan davacı kadının bu mahcuzları kendi gelir ve kazancı ile İstanbul 13.İcra Müdürlüğünün 1991/16786 sayılı dosyasında 22.1.1992 tarihinde yapılan ihalede satın aldığı icra dosyası ve ihale tutanağı ile de açıkça ortadadır. B.K.nun 231.maddesi hükmüne göre menkul bir malı ihalede satın alan kişi mülkiyeti ihale anında kazanır. Yargıtay HGK.nun 31.10.1990 gün E: 1990/15-375, K:1990/530 sayılı kararında da vurgulandığı üzere ihalenin yasada açıklanan şartlara uygun olmadığı yada muvazaa ile illetli olduğu ileri sürülüp iptal edilmedikçe alıcının ihale ile kazandığı mülkiyet hakkına itiraz olunamaz. Şu halde 1982 yılından beri antika ticareti yapan davacı kadının otelcilikle uğraşan borçlu ile 2 yıl evli kalıp boşandığı, boşanmadan sonra ayrı yaşadığı, dava konusu antika niteliğindeki mahcuz eşyaları kendi kazancı ile satın aldığı ihale tutanağı diğer fatura ve mülkiyet belgeleri, tanık anlatımları, mercii kararı, Antikacılar Çarşısı Yönetim Kurulu Başkanlığının yazısı, fotoğraflar ile dosyadaki diğer belge ve bilgilerden açıkça anlaşıldığına ve antikacılık mesleği ile uğraşan davacının antika nitelikli mahcuzları kendi evinde bulundurması da hayatın olağan akışına da uygun olduğuna göre davanın kabulü yerine reddi usul ve yasaya aykırıdır.
Kabule göre de; İİK.nun 97/13 maddesi uyarınca alacaklının alacağından istifası geciken miktarın alacaktan daha az olan haczedilen mal değeri ile sınırlı olduğu gözetilerek hükmolunan tazminata esas değerin ( matrahın ) belirtilmesi gerekirken ilamın infazında duraksamaya neden olacağı düşünülmeden HUMK.nun 388 ve 389 maddelerine aykırı olarak tazminata esas değer gösterilmeden karar verilmesi de doğru değildir.
O halde, davacı ( 3.kişinin ) bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,3.10.2000 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy