(4785 S. K. m. 1) (743 S. K. m. 639) (3402 S. K. m. 17)
Dava: Taraflar arasındaki tescil davasının yapılan duruşması sonunda, davanın kabulü yolunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Hazine, Orman Yönetimi ve Belediye Başkanlığı vekilleri tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği Çakırlar Köyü Armutlu Köyiçi mevkiinde bulunan iki parça taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını, kazandırıcı zamanaşımı zilyedliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının yararına oluştuğunu iddia ederek Medeni Yasanın 639. maddesi hükmüne göre adına tescilini istemiştir. Mahkemece A= 8126 m2, B= 9714 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar hakkındaki davanın kabulü ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalılar Hazine, Orman Yönetimi ve Belediye Başkanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Medeni Yasanın 639. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazın tesciline ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde tespit tarihinden önce 1941 yılında askı ilanı yapılarak 1942 tarihinde kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır. Daha sonra 18.7.1977 tarihinde yapılarak 16.11.1977 tarihinde askıya çıkartılan ve dava tarihinde kesinleşen aplikasyon ve 2/B madde uygulaması vardır. Her iki sınırlamada da taşınmazlar tahdit dışında kalmıştır. Taşınmazların bulunduğu yerde genel arazi kadastrosu işlemi 1956 yılında yapılmış ve sonuçları 3.5.1956-4.6.1956 tarihleri arasında ilan edilmiş ve kesinleşmiştir. Kesinleşme tarihi ile davanın açıldığı tarih arasında 20 yıllık süre geçmiştir. Taşınmazlar şehir nazım imar planı dışında kaldığı belirlenmiştir.
Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki; kural olarak, 4785 sayılı Yasa gözetilmek suretiyle orman tahdidi yapılıp, kesinleşmişse; bir yerin orman olup olmadığı kesinleşmiş tahdit haritasının yerine uygulanması yoluyla çözümlenir. Ancak, uygulama orman yüksek mühendisi veya orman mühendisi bilirkişiye yaptırılmalı ve tahdit hakritasında konumu gösterilmelidir. Uzman bilirkişi aşınmazın tahdit haritasına göre irtibatlı konumunu göstermemiştir. mahkemece yeniden yapılacak keşifte serbest orman mühendisleri arasından seçilecek bir uzman orman yüksek mühendisi bulunamadığı takdirde; orman mühendisi ve bir fen elemanı aracılığıyla kesinleşmiş tahdit haritası ve tapulama paftası uygulattırılmalı; taşınmazın konumu uzman ve fen ehli bilirkişilere düzenlettirilecek tahdit hattı ile irtibatlı krokide gösterilmeli; oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Bundan başka, imar ihya ve zilyetlik konusunda toplanan deliller de yetersizdir. Yörede 1955 yılında yapılan genel arazi kadastrosu sırasında çekişmeli yerler düzenlenen paftasında aktif çay yatağı olarak gösterilmiştir. Komşu 294 parsele revizyon gören 1337 tarih 24 tahrir numaralı vergi kaydı, bu yönü kuzeyde ve güneyde çay okumaktadır. 296, 297, 298 nolu parsellerin tespitine esas alınan K. Evvel 1308 yoklama tarihli 797 numaralı tapu kaydı getirtilmemiştir. İade kararı üzerine Devlet Su İşleri Şube Müdürlüğünden gelen 29.1.2001 tarihli yazısında çay kenarına seddenin 1957 yılında yapıldığı, yıllar itibariyle taşmalarla yıkılan seddenin ihtiyaca göre yenilendiği bildirilmiştir. Taşınmazların orman tahdit haritası kapsamında kalmadığının belirlenmesi halinde aktif olmayan çay yataklarının ancak imar-ihya yoluyla kazanılabileceği göz önünde bulundurularak yakın komşu parsellere uygulanan K. Evvel 1308 Y. tarih 797 numaralı tapu kaydı getirtildikten sonra yapılacak keşifte bir jeoloji mühendisi de bulundurularak çekişmeli taşınmazların sel baskınlarına maruz kalıp kalmadığı, aktif çay yatağında olup olmadığı, aktif çay yatağı ile olan kot farkı ve seddeye olan uzaklığı ve yüksekliği, toprak yapısı, bitki örtüsü imar-ihyaya ne zaman başlanıp hangi tarihte tamamlandığı, taşınmazların aktif dere yatağı olmaktan hangi tarihte çıktığı, şayet taşınmaz sel baskınlarına maruz kalmıyorsa sürdürülen zilyetliğin ekonomik amaca uygun olup olmadığı ve zilyetliğin sürdürülüş biçimi ve süresi yerel bilirkişi ve tanıklardan ayrıntılarıyla ve maddi olaylara dayalı olarak sorulup saptamalı, bilirkişilerden ilmi verilere dayalı rapor alınmalı, tüm bu olgular değerlendirilip, sonuca göre bir karar verilmelidir. Yukarıda belirtilen nedenler gözardı edilerek eksik incelemeyle hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle Hazine, Orman Yönetimi ve Belediye Başkanlığı'nın temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 19.2.2001 günü oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy