(1475 S. K. m. 1) (506 S. K. m. 87)
Dava: Davacı iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılardan T. Seniteri A.Ş. vekilince süresi içinde A. Mak. Elk.A.Ş. vekilince de süresi dışında temyiz edilmesi üzerine Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü:
Karar: 1- Hüküm, İş Mahkemesinden verilmiştir. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 8. maddesi hükmüne göre ise İş Mahkemelerinden verilmiş bulunan nihai kararların 8 gün içinde temyiz olunması gerekir.
Olayda gerekçeli karar 13.12.2001 tarihinde temyiz eden A. Makine Elektrik A.Ş. vekiline usulünce tebliğ, edilmiş temyiz ise 4.1.2002 tarihinde vukubulmuştur. Şu duruma göre davada 8 günlük temyiz süresi fazlası ile geçmiştir.
O halde, 1.6.1990 Tarih ve 1989/3 E. 1990/4 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı da gözönünde tutularak A. Makine Elektrik A.Ş. vekilinin temyiz dilekçesinin süre aşımı yönünden reddi cihetine gitmek gerekmiştir.
2- Uyuşmazlık iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminatın davalılara ödetilmesine ilişkindir. Mahkemece davacının geçirdiği iş kazası nedeniyle kararda yazılı şekilde maddi zarar sigorta tahsisleri ile karşılandığından maddi tazminat talebinin davalılardan T. Seniteri ve İzalatör A.Ş. ve A. Makine Elektrik A.Ş. bakımından reddine ve manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş ise de, davalı T. Seniteri ve İzalatör A.Ş. hakkında kurulan hüküm doğru değildir.
Gerçekten, bir iş kazası sonucu zarara uğrayan işçinin tazminat davası, işveren veya kusurlu 3. kişilere karşı yöneltilir. Bundan başka, aracı olarak nitelendirilen kişilerce işe alınan işçilerin uğrayacakları zarardan dolayı asıl işverenin aracı ile birlikte sorumlu olacağı 1475 sayılı Yasanın 1. maddesi gereğidir.
Somut olayda çözümlenmesi gerekli sorun davalı T. Seniteri ve İ. A.Ş. ile davalı Seferoğlu İnş. Nak.Tic.Ltd.Şti. arasındaki hukuki ilişkinin işveren-aracı veya üst-alt işveren biçiminde olup olmadığıdır. 1475 sayılı İş Kanununun 1/son ve 506 sayılı SSK. nun 87/2 maddesindeki açıklamalar ışığında aracıdan (taşeron)söz edebilmek için öncelikle üst işveren ve bunun tarafından ortaya konulan bir iş olmalı ve görülmekte olan bu işin bölüm ve eklentilerden bir iş alt işverene devredilmelidir. Buna karşın bir işin bütünüyle bir işverene devri durumunda veya anahtar teslimi denilen biçimde işin verilmesi durumunda artık üst-alt işveren ilişkisi söz konusu olamaz.
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden T. Seniteri ve İzalatör San. A.Ş.nin Eskişehir'deki arsasına yaptıracağı endüstri tesislerinin inşaat işini tamamen S. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti. ne devrettiği böylece işin anahtar teslimi suretiyle devrinin söz konusu olduğu ortaya çıktığından aralarındaki hukuki ilişki işveren-aracı olarak nitelendirilemez. İşin bir bölümü yerine, tümüyle devrolunduğu durumda işi devreden kişinin işverenlik sıfatı ortadan kalkacağından sorumluluğuna gidilemez.
O halde, adı geçen davalı T. Seniteri İzalötör A.Ş. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 28.05.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy