(506 S. K. m. 11) (1475 S. K. m. 73)
Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemişlerdir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davacılar ile davalı vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Nur Algan tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,
2- Dava, iş kazası sonucu ölüm sebebiyle davacıların maddi tazminat istemlerine ilişkindir.
Mahkemece, davalı Ankara Alüminyum Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin istihdam eden sıfatıyla maddi tazminattan sorumlu tutulmuş ise de bu sonuç dosya içeriğine, usul ve kanuna uygun bulunmamaktadır.
Bayındır İnşaat A.Ş. tarafından yaptırılan Antalya Hava Limanı Dış Terminalinin açılışı sebebiyle düzenlenen tören için hazırlık yapılırken Bayındır İnşaat'a ilişkin hareketli iskelenin itilmesi sırasında elektrik hattına temas etmesi sonucu İsmail Çelik ve arkadaşı Fevzi Önar ölmüşlerdir.
Olayın bir iş kazası olduğu tartışmasızdır. Uyuşmazlık davalı Ankara Alüminyum Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin tazminattan sorumlu olup olmayacağı noktasında toplanmaktadır.
İnşaatın işvereni Bayındır İnşaat A.Ş. olup, imtiyaz sözleşmesi Bayındır İnşaat A.Ş. ile Devlet Hava Meydanları İşletmesi arasında yapılmıştır. Ankara Alüminyum A.Ş. taşeron olup, taşeronluk sözleşmesi Bayındır İnşaat A.Ş. ile Ankara Alüminyum Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında yapılmıştır. Asıl işveren Bayındır İnşaat A.Ş.'dir.
İkmal edilen inşaatın açılışı 31.3.1998 gününde yapılmış, iş kazası ise 1.4.1998 gününde meydana gelmiştir. Taşeron Ankara Alüminyum Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin inşaatı bitirdiği, olayın açılışta kullanılan iskelenin yerinden çekilmesi sırasında Bayındır İnşaat A.Ş.'nin güvenlik sorumlusu Abdurrahman Kutlular'ın davacılar murisi İsmail Çelik ve arkadaşlarından, iskelenin çekilmesine yardım etmelerini istemesi üzerine, görevleri olmadığı durumda yardım sırasında meydana gelmiştir. Bu yardım işini taşeron Ankara Alüminyum Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin işçisi olarak yapmamışlardır. Zira taşeron, inşaatı tamamlamış, olay açılış sırasında meydana gelmiştir. Bitirilmiş ve açılışa hazır hale gelmiş bir işten dolayı İsmail Çelik'i istihdam eden sıfatıyla taşeron Ankara Alüminyum A.Ş.'yi sorumlu tutmak mümkün değildir.
Olayla ilgili alınan kusur raporlarından Antalya Asliye Ceza Mahkemesinin 1998/680 Esas s. dosyasında Bayındır İnşaat'ın güvenlik görevlisi Abdurrahman Kutlular'a 4/8, İsmail Çelik'e 1/8, Fevzi Önar'a 1/8, Osman Yücel'e 1/8 ve Gültekin Zafer'e 1/8 oranında, Ankara 8. İş Mahkemesince 1999/1119 Esas s. dosyada Bayındır İnşaat A.Ş.'ye %65, Abdurrahman Kutlular'a %25, Hüsamettin Çelenoğlu'na %5, Fevzi Önar'a %2, Osman Yücel'e %1, İsmail Çelik'e %1, Gültekin Zafer Tosun'a %1 oranında, Fevzi Önar'ın mirasçılarının açtığı Ankara 5. İş Mahkemesinin dosyasında, Bayındır İnşaat A.Ş.'ye %65, Abdurrahman Kutlular'a %25, Hüsamettin Çelenoğlu'na %5, Osman Yücel'e %1, İsmail Çelik'e %1, Gültekin Zafer Tosun'a %1 ve Fevzi Önar'a %2 oranında kusur izafe edilmiş ve her iki dosya Yargıtay denetiminden geçerek kusur oranları kesinleşmiştir.
Ankara 9. İş Mahkemesinin 1999/2048 esas s. iş bu dava dosyasında ise iş ve sosyal güvenlik uzmanlarınca düzenlenen kusur raporunda Bayındır İnşaat A.Ş. %65, Abdurrahman Kutlular %25, Hüsamettin Çelenoğlu %5, İsmail Çelik %1, Osman Yücel %1, Gültekin Zafer Tosun %1 ve Fevzi Önar %2 oranında kusurlu görülmüşler, Ankara Alüminyum A.Ş. %0 yani kusursuz bulunmuştur. İş ve sosyal güvenlik uzmanlarından alınan 3 raporda da Ankara Alüminyum A.Ş.'ye kusur izafe edilmemiştir. Olayda baskın ve ağır kusurun Bayındır İnşaat A.Ş.'de olduğu açık-seçiktir. Baskın ve ağır kusurlu olan sorumlu varken hiç kusuru olmayan ve yüklendiği işi bitirip iş ile ilgisi kalmayan taşeron A.Ş.'nin tazminattan sorumlu tutulması sorumluluk hukuku ilkelerine, adalet ve hakkaniyete, sair bir ifade ile hak ve nesafet kuralları ile bağdaşmaz.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın davalının tazminattan sorumlu tutulması usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalıya iadesine, 28.05.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy