(506 S. K. m. 80)
Dava: Davacı davalılardan işverene ait işyerinde devamlı olarak çalıştığı halde, bir kısım çalışmaları Kuruma bildirilmeyip primlerinin de ödenmediğinden bahisle, Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine göre aylık brüt ücretlerle çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi H. Pat tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Davacı, davalı Belediye'ye ait temizlik işyerinde 13.8.1999 tarihinden itibaren iş akdinin fesh edildiği tarihe kadar aralıksız olarak çalıştığı halde, çalışmalarının bir kısmının Sosyal Sigortalar Kurumu'na bildirim yapılmadığını primlerinin de ödenmediğini ve TİS sözleşmesine göre aylık brüt ücretlerle çalıştığının tespitini istemiştir.
Mahkemece uzman bilirkişiden rapor alınarak, davacının davalı Belediye Başkanlığı nezdinde ki 15.10.1999 ila 14.12.2000 tarihleri arasında en son 212.625.000 TL aylık ücretle çalıştığının ve bildirilmeyen toplam 178 günün SSK'ya bildirilmesine şeklinde hüküm kurulmuş ve hükme yer verilirken dosya içerisine işyerine ait sigortalılara ödenen ücretleri gösterir ve bizzat davacı tarafından imzalanmış bulunan işçi ücret bordro örnekleri SSK'ya verilen dönem bordroları ile sigortalının şahsi sicil dosyası ve son hizmet cetveli eklenmiştir.
Davacının iddiası hizmet cetvelinde gözüken süreden daha fazla süre ile sigortalı olarak çalıştığı halde bu çalışmaların kayıtlarda yer almadığı noktasında toplanmaktadır. Mahkemece bu olgunun çözülmesi için dosya uzman bilirkişiye tevdi edilerek rapor ve ek rapor alınmış olup, raporda dosyaya getirtilen ücret tediye bordrolarında yazılı aylık çalışmalar ile bunların karşılığı ödenen toplam ücretlerin ve de sigortalının hesap fişinde çalıştığı sürelere ait primi ödenmiş gün sayısı görülmektedir. Bilirkişi ay be ay ücret tediye bordrosundaki çalışıldığı kabul edilen ve ücreti belli olan süreyi ele alarak çalışılan gün sayısı ile karşısına günlük ücretini yazdığı ve toplam çalışılan gün sayısından SSK'ya bildirilen dönem bordroları ile hesap cetvelindeki belirtilen gün sayısını düşüp bildirilmeyen ve primi ödenmemiş gün sayısını bulmuştur. Ancak bilirkişinin davacının bildirilen günlerinde eksik ve hatalı toplam yaptığı da ortadadır. Mahkemece de bu sonuç bölüm, esas alınarak doğrudan çalışılan ancak SSK'ya bildirilmeyen gün sayısı ile en son alınan aylık ücret yazılarak hüküm kurulmuştur. Verilen bu hükmün, SSK'ca infazının gerçekleştirilmesi sırasında dayanak teşkil edecek şekilde olmadığı gibi hatalı toplam ile fazla gün sayısına da ulaşılmıştır. Şöyle ki bilirkişi hizmet cetvelinde yer almayıp ücret tediye bordrolarında gözüken çalışılan fazla süreleri tespit ederken ay be ay ele alıp her ay için SSK'ya bildirilmeyen gün sayısını ve karşılığına da yine ücret bordrosunda mevcut ücrete göre prime esas kazançlar (SPEK) tutarını belirtmesi gerekirdi.
Bu hususlar bilirkişi raporunda eksik görüldüğünden hatalı raporun hükme esas alınması nedeniyle davacının her ayda ve dönemde kaç gün eksik bildiriminin olduğu ve bunun da prime esas kazançlarının ne kadar olduğu hususu anlaşılamamaktadır.
Mahkemece yapılacak iş; dosyanın Sosyal Güvenlik konusunda uzman bir başka bilirkişiye tevdii ile sigortalının ücret bordrosunda yer alıp da hesap cetvelinde gözükmeyen sürelerin yıllara göre ayda kaç gün olduğu ve karşılığında da o günlere tekabül eden prime esas kazancının saptanılması, çalışılıp ancak SSK'ya bildirilmediği tespit edilen sürelerin ve ücretlerinin belirtilmesi, bildirilmeyen gün sayısı varsa, her ay için o aya ait ücret ve prime esas kazanç belirtilerek çalışma süresi ve ücret olgusu ortaya konmalıdır.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yetersiz rapor ile sonuca gidilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden Belediye Başkanlığına iadesine, 13.06.2002 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy