(506 S. K. m. 77)
Dava: Davacı davalı Bakanlığa bağlı işyerinde 6.8.1982-26.3.1997 tarihleri arasında SSK'na bildirilen çalışmalarının SSK primine esas kazanç toplamanın üst sınırı üzerinden sigortalı olması gerektiğinin ve yaşlılık aylığının 1.6.1997 tarihi itibariyle SSK üst sınırı nazara alınarak 1. derece 10. kademe 12064 gösterge üzerinden bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Dava, davalı Dışişleri Bakanlığının sözleşmeli personeli olarak yurtdışında geçirmiş olduğu sürelere ilişkin olarak prime esas kazanç tutarının tavan üzerinden davalı SSK kurumuna bildirilmesi gerekirken asgari ücret üzerinden bildirim yapılmasının ve buna göre bağlanan aylık miktarının yerinde olmadığından bahisle prime esas kazanç tutarının tavan üzerinden saptanması ve yaşlılık aylığının 1.6.1997 tarihi itibariyle 1. derece 10. kademe 12064 gösterge üzerinden bağlanması gerektiğinin tespitine ilişkin olup mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan prime esas kazanç miktarının düzenlenmesini öngören 506 sayılı Yasa'nın 77. maddesinde yurtdışında çalışanların primlere esas hangi ücret veya ödemelerin nazara alınacağı konusunda bir açıklık bulunmamaktadır.
12.3.1987 tarihli ve 87/11595 sayılı Kararnamenin eki olan Bakanlar kurulu kararının 8. maddesinde ise " yurtdışında sözleşme ile çalıştırılan personelin sigorta primlerini varsa emeklilik mühtenebına eşit dereceye yoksa ilk yılı için 15. derecenin birinci kademesinin karşılığı olan aylık tutarlarına göre hesapların ve bunu takip eden her hizmet yılı için bir ileri kademeden ve her üç yıldan sonra bir üst dereceden kesilir. Sigorta primlerini esas tutarlar. Asgari ücretin altında kaldığı takdirde asgari ücret tutarlarına göre işlem yapılır." hükmü yer almakta iken, bu hüküm 30.12.1994 tarihli Resmi Gazete ile yayınlanan 94/6286 sayılı Bakanlar Kurumu kararı ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Gürüldüğü üzere yurtdışında kamu kuruluşlarına bağlı olarak sözleşme ile çalışanların prime esas kazanç tutarlarının hangi ücret üzerinden saptanması gerektiği hususunda hukuk düzenlemeler bulunmamaktadır.
Bilindiği üzere yurtdışında bu tür kişilere yapılan ödemeler bu kişilerin gördükleri gerçek iş karşılığı kazançları olmayıp, bulunulan dış ülkenin koşullarına göre Türk parasının alım gücü de gözetilerek yapılan bir uyarlama sonucu bulunan ödemelerdir. Kısaca bu ücretler gerçek ücretler olmayıp yapay olarak bulunan rakamlardır. Yapılan bu ödemeler ancak dış ülke sınırları içerisinde ve bu ülkede bulunulduğu süre için geçerlidir. Yoksa bu ödemeler yurtiçinde kişiye hiçbir kazanılmış hak sağlamaz ve kişi bu ödemelerin aynısının kendisine ödenmesini isteyemez. Nitekim T.C. Emekli Sandığında memur statüsünde çalışan kimselerin emekli kesenekleri yönünden özel kural bulunduğu gibi sözü geçen sosyal güvenlik kuruluşu uygulamasıda bu kişilere yurtdışında bu kişilere yurdışındaki aylıkları üzerinden değil yurtiçi iktisap ettikleri dereceler üzerinden emekli keseneklerinin esas alınması biçimindedir. 1983 yılı Bütçe Kanunu 30.maddesinde de benzer hüküm kabul edilmiş ve yurtdışındaki kişiler yönünden uygulanacak prim rejimi benzer şekilde hüküm altına alınmıştır. Esasen aksine bir uygulama Anayasanın kabul ettiği " eşitlik ilkesine" ters düşer ve aynı ücretle aynı işi gören kişiler arasında sosyal güvenlikleri yönünden çok farklı bir durum yaratır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 93/10-859 E: 94/116 K. Sayılı kararıda bu doğrultudadır.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 9.3.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy