(1475 S. K. m. 73)
Dava: Davacılar murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemişlerdir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Hacer Pat tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
Karar: 1- Dava, iş kazası sonucu ölen işçinin hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminatın istemlerine ilişkindir.
Mahkemece yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş ise de, bu sonuç dosya içeriğine, usul ve yasaya uygun bulunmamıştır.
Zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan işçi olay günü davalı idareye ait ve idare işçisi Ahmet Y.'ın kullandığı su tankının üzerinde yolculuk yaparken oluşan kaza da hayatını kaybetmiştir.
Hükme esas alınan Karşıyaka 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/232-293 sayılı dosyasında bulunan 14.5.2000 günlü iş güvenliği uzmanı olmayan bilirkişi tarafından düzenlenen kusur raporun da Karşıyaka Orman Müdürlüğüne ait su tanklı kamyon sürücüsü Ahmet Y.'a % 62,5 oranında, davacılar murisi yolcu işçi Cüneyt Ö.'e de % 37,5 oranında kusur verilmiştir. Görevsiz mahkeme de alınan rapor ile bu davada sonuca gidilmiş ise de, görevli mahkeme, görevsiz mahkemede alınan kusur raporu ile bağlı değildir. Yönteme uygun olmayan kusur raporu görevli mahkemeyi bağlamayacağı ve özellikle olayın iş kazası olduğu, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik ilkeleri çerçevesinde tabi tutulacağı açıktır. Bu bakımdan insan yaşamının kutsallığı çevresinde işveren, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanunun 73.maddesinin açık buyruğudur.
Tazminat davalarının özelliği gereği İş Kanunun 73.maddesinin öngördüğü koşulları gözönünde tutarak ve özellikle yapılan işin niteliğine göre, işyerinde uygulanması gereken işçi sağlığı ve iş güvenliği tüzüğünün ilgili maddelerini incelemek suretiyle, işverenin işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde incelemek suretiyle, kusurun aidiyet ve oranı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmalıdır.
Mahkemece bu hususta yapılacak iş; işçi sağlığı ve iş güvenli konularında uzman bilirkişilere konuyu yukarıda açıklandığı biçimde inceletmek, verilen rapor dosyadaki bilgi ve belgelerle birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermektir.
2- Hükme esas alınan hesap raporunda; zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan sigortalının hak sahiplerinin tazminatının hesabında ücret olarak asgari ücretin alındığı ortadadır. Bu durumda asgari ücret Kamu düzenine yönelik olduğundan, hüküm tarihine en yakın tarihte belli olan asgari ücret dikkate alınmadan eski rapor ile tazminat tayini yerinde değildir.
Bu yönden yapılacak iş ise; açıklandığı üzere, hüküm tarihine yakın tarihte belli olan asgari ücrete göre yeniden uzman bir hesap bilirkişisinden rapor olmak, belirlenen hak sahiplerinin tazminatlarından yine hüküm tarihine en yakın tarihte belli olan Sosyal Sigortalar Kurumu peşin sermaye değeri Kurum'dan istenilip belirlenen tazminatlardan indirmek ve varsa bulunan tazminatları, davalı lehine oluşan usulü kazanılmış haklarda gözetilerek karar vermekten ibarettir.
3- Kabulü göre de;
Hükme esas alınan hesap raporu gereğince hak sahibi çocuk Sinem'in hesaplanan tavan zararı, bildirilen Sosyal Sigortalar Kurumu peşin sermaye değeri ile karşılandığı halde, mükerrer ödeme ve haksız zenginleşmeye neden olacak şekilde maddi tazminata karar verilmesi de yerinde değildir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine 17.04.2003 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy