(506 S. K. m. 79)
Davacılar, murisinin davalılardan işverene ait işyerinde 1.1.1993-15.7.2001 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi H. Pat tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
KARAR
Davacılar, murisleri A. S.'nın davalıya ait otel işletmesi işyerinde 1.1.1993-4.4.1996 ve 1.9.1996-15.7.2001 tarihleri arasında sürekli çalıştığının tespitini istemişlerdir.
İstek, tanık beyanları ve bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde hüküm altına alınmış ise de bu sonuç eksik incelemeye dayalı olduğundan usul ve yasaya aykırıdır.
Gerçekten, bu tür hizmet tespitine yönelik davalarının kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79. maddesi olan bu tür davalarda özellikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin, işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin o dönemde gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli, daha sonra çalışma iddiasının gerçeğe uygunluğu özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de çalışmanın konusu, niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli ve dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde çalışan işyerinde kayıtlı bordro tanıkları yada komşu ve yakın işyerlerinde çalışan kayıtlı tanıklar olması sağlanarak çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmelidir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.9.1999 gün 1999/21510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-532, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579, 2004/21-479-578 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.
Somut olayda ise, yukarıda açıklanan şekilde davanın niteliğine uygun inceleme ve değerlendirme yapılmadığı ortadadır. Davacılar murisinin davalı işyerinden belge ve bildirimler ile de sabit olduğu üzere 1999 yılı 3. döneminden sonra bildirimlerin yapıldığı bu dönemden önceye ait çalışmaya ilişkin belge ve kayıt bulunmadığı açıktır. Dinlenen kayıtlı işyeri tanıkları dahi murisin 1994 yılında başlayan çalışmasının sürekli olmadığını arada başka işyerlerinde de çalıştığını söylemişlerdir. Bu halde işyeri bildirimlerinin de düzenli olduğu dikkate alındığında murisin sürekli çalışması ispatlanmış değildir.
Yapılacak iş; işyerinin "otel" işletmesi olduğu göz önüne alınarak davacılar murisinin çalıştığı iddia olunan tüm dönemlere ilişkin ilgili Emniyet kayıtlarından çalışanlar listeleri istenilmeli bu listelerde muris bildiriminin olup olmadığı araştırılmalı ve otel işyerinde özellikle müdür, şef gibi konumlarda ilgili dönemlerde çalışan diğer kayıtlı işyeri tanıkları resen tespit edilerek çalışma niteliği ve süresi yönünden ayrıntılı bir şekilde beyanları alındıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular ve özellikle 506 sayılı yasanın 79. maddesi hükümleri dikkate alınmadan eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 17.3.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy