(1479 S. K. m. 24, 25)
Dava: Davacı 1.1.1998-1.10.1998 ve 10.2.2000-27.3.2001 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı olmadığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Tülay Çınkı tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
Karar: Davacı, vergi kaydı bulunmayan 1.1.1998 - 1.10.1998 ve 10.2.2000 - 27.3.2001 tarihleri arasında 1479 sayılı kanun kapsamında zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olmadığının tesbitini istemiştir.
Mahkemece istem gibi davanın kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamıştır.
Dava konusu olayımızda iki farklı iş nedeniyle aralıklı olarak Bağ-Kur kapsamında olduğu dönemlerdeki olguları ayrı ayrı değerlendirmemiz gerekmektedir.
I. dönemde davacı pidecilik işinden dolayı 3.1.1997 - 31.12.1997 tarihleri arasında vergi kaydı 19.5.1997-15.1.1998 tarihleri arasında meslek odası kaydı ve 20.5.1997-16.10.1988 tarihleri arasında da Esnaf sicil kaydı bulunmaktadır. 1.10.1998 tarihinde ise 506 sayılı kanun kapsamında çalışması mevcuttur. Bu döneme ilişkin uyuşmazlık davacının Bağ-Kur'luluk statüsünün vergi kaydı sona erdikten sonra devam eden esnaf sicil kaydı nedeniyle devam edip etmeyeceği noktasında toplanmaktadır. Davalı Kurum davacının zorunlu SSK'lı olduğu 1.10.1998 tarihine kadar Bağ-Kur'lu sayılmaktadır.
Gerçekten davanın yasal dayanağını oluşturan 1479 sayılı Yasanın 25. maddesine göre vergi kayıtlarının silinmesi Bağ-Kur sigortalılığının da sona erdiğinin karinesidir. Karine aksinin ispatı gerekir. Vergi kaydının silinmesinden kısa süre sonra oda kaydı silinmiş salt esnaf sicil kaydı devam etmiştir. Bu halde davacının kendi adına bağımsız çalışma ve kazanç elde edip etmediği yöntemince araştırılmalıdır.
Bunun için Belediye gibi resmi kuruluşlardan bilgi alınmalı gerektiğinde tanık beyanlarına başvurulmalıdır.
II. dönemde ise davacı Otobüs ve Taksi işletmeciliği dolayısıyla kayıtları vardır. 28.3.2001-10.9.2002 tarihleri arası taksi işinden dolayı vergi kaydı, 10.2.2000-16.9.2002 tarihleri arası Otobüs İşletmeciliğinden dolayı meslek odası kaydı;
10.2.2000 - 10.9.2002 tarihleri arasında Esnaf Sicil kaydı sonu olarak bulunmaktadır. Bu dönemde davalı Kurum oda ve sicil kaydının başladığı 10.2.2000 tarihinden 16.9.2002 tarihine kadar Bağ-Kur'lu sayılmaktadır. Uyuşmazlık vergi kaydından önce başlayan oda ve sicil kaydı esas alınarak Bağ-Kur sigortalılığının başlayıp başlamayacağı konusundadır.
Bu halde de davanın yasal dayanağını oluşturan 1479 sayılı Yasanın 24 ve 25. maddeleri çerçevesinde davacının sigortalılık başlangıcı tesbit edilmelidir. Önemli olan davacının kendi adına çalışma ve kazanç sağlama eyleminin başladığı tarihidir. Davacı her ne kadar bu döneme ilişkin çalışmanın taksi işletmeciliğine dayandırmış ise de oda kayıtlarındaki bilgiler otobüs işletmeciliği sicil ise daha geniş kapsamlı bir ifade ile şoför olarak çalışmayı belirtmektedir.
Be nedenlerle mahkemece davacının vergi kaydından önceki dönemde otobüs işletmeciliği ve taksi işiyle ilgili bilgi ve belgeleri ilgili kurumlardan sorup yine gerektiğinde tanık dinlemek suretiyle araştırılmalıdır.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 05.10.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy