(506 S. K. Ek m. 5) (5953 S. K. m. 2)
Dava: Davacı, 1.8.1993 tarihinde başlayan 1475 sayılı iş yasasına tabi bildirimde bulunulan çalışmalarının 5953 sayılı yasa kapsamında olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Hacer Pat tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: Davacı, davalılara ait işyerlerinde 1.8.1993 ila 1996 yılı Ekim ayları arasında geçen çalışmalarının 5953 sayılı Basın İş Yasası kapsamına giren çalışma olduğunun tespitini istemiştir.
Mahkemece, bilirkişi raporu doğrultusunda yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de bu sonuç yerinde değildir.
Gerçekten, davacının, davalılara ait TGRT logosu ile yayın yapan televizyon kanalında 1.10.1993 - 30.6.1994 ve 1.7.1994 - 29.11.1996 yıllarında geçen çalışmaları 1475 sayılı İş Kanunu gereğince Kurum'a bildirilmiş ve primleri de ödenmiştir. Ekli belgelerden davacının muhabir ve redaktör olarak televizyon yayıncılığında çalıştığı tartışmasızdır. Uyuşmazlık bu çalışmanın 5953 sayılı Basın Kanunu'na dayalı bir çalışma olup olmadığı noktasındadır. Mahkemece bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulmuştur. Raporda davacının televizyon yayıncılığı yapılan işyerinde muhabir ve redaktör olarak geçen çalışmasının 2098 sayılı Kanunla 506 sayılı Kanuna eklenen Ek. 5. maddenin 1/a bendi kapsamına girdiği kabul edilmiştir. Ancak, doğrudan hakim tarafından çözümlenmesi gereken bu konuda bilirkişi de, düşüncesinin dayanak ve gerekçelerini açıklamamıştır.
Uyuşmazlığa çözüm aranırken sözü edilen 1/a bendinin yollamada bulunduğu 5953 sayılı Yasa'nın 2/2 sayılı yasa ile değişik 1. maddesinin öngördüğü fikir ve sanat işlerinde çalışma koşulu üzerinde durulmalıdır. Sözlük anlamında fikir, zihnin bir şey hakkında edindiği ve kurduğu kavram, bir şeyin zihinde temsili ve düşünülmesidir. Sanat ise, bu duygunun, bir tasarının veya güzelliğin ifadesinde kullanılan metodların tümü ve bu metodlar sonucunda ulaşılan üstün yaratıcılıktır.
Görüldüğü üzere fikir ve sanat işlerinde çalışma zihinsel bir faaliyeti ve giderek üstün yaratıcılık yeteneğini gerektirmektedir. Bu nedenle davacının çalışmalarının açıklanan nitelikte bir çalışma olup olmadığı tespit edilmeden sonuca gidilmiştir.
Mahkemece yapılacak iş; davacının muhabir ve redaktör olarak geçen çalışmalarında fikir ve sanat işi olma koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediğini araştırmak, gerekirse bu konu ile sınırlı olmak üzere uzman bilirkişi bilgisine başvurmak, alınacak rapor, yasa gereği değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmaktan ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan yetersiz bilirkişi görüşü ve raporu ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 04.11.2004 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy