(506 S. K. m. 79)
Davacı davalılardan işverene ait işyerinde 5.5.1993-31.1.2000 tarihleri arası çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılardan kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz işleğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi S. Namazcı tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
KARAR
Davacı, davalıya ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak sürekli çalıştığının tespitini istemiştir. İstek, tanık sözlerine dayanılarak hüküm altına alınmıştır.
Gerçekten, davacının, işyerindeki çalışmaları işe giriş bildirgelerine, aylık ve üç aylık bordrolara dayanılarak Kuruma kısmi olarak bildirilmiş ve bildirime uygun olarak da primleri ödenmiştir. Öte yandan işe giriş bildirgesi ve bordrolar davacı çalışmalarının işyerinde kesintili geçtiğinin karinesidir. Karinenin tersinin ise eşdeğerdeki belgelerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez. Başka bir anlatımla yazılı belgelerin varlığı hatimle tanık sözlerine itibar edilemez. Dairemizin, giderek Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşleri de bu doğrultudadır.
Yapılacak iş, dosya içerisinde bulunan Sigortalı Hesap Cetveli tam okunamadığı davacıya ait şahsi sicil dosyasının tamamı dosya içinde bulunmadığı görülmektedir. 41907 sicilli davalıya ait işyerinden 10.10.1995 tarihinde ilk işe giriş bildirgesi verildiği görüldüğünden, bu tarihten önce bildirim yapılan 36361 sicilli M. Ağma işyeri ve işvereni tespit edilemeyen 700844 sicilli işyerinin ve yine 1995 yılında bildirim yapılan işvereni belli olmayan 8282 sicilli işyeri işverenlerinin davalı şirketle bağlantılarının olup olmadığı İşverenlerinin davalı işveren ve işyerlerinin davalı şirkete ait olup olmadığı araştırılmamıştır. Ayrı işverenler ise 10.10.1995 tarihinden önceki sürenin 5 yıllık hak düşürücü süreye uğrayacağı davalı işveren şirket veya sahibine ait yerler okluğu anlaşılması halinde işe giriş bildirge imzalarının davacıya ait olup olmadığı sorularak ve inkar halinde imza incelemesi yapılmalıdır. İmzalar davacıya ait ise davacıyı bağlayacağından isten çıkış ve giriş tarihleri arası boşlukla kalan dönemlerde 5 yıllık hak düşürücü süreler nazara alınması gerekir. İşe giriş bildirgesindeki imzalar davacıya ait değilse işe giriş bildirgeleri davacıyı bağlamayacaktır. İmzalı ücret bordrosu olmayan dönemlerde bildirim eksikliği olan günlerin tamamını kapsar bordro tanık beyanları esas alınacaktır. Varsa müfettiş raporları da dikkate alınmalıdır. Ayrıca davalı sirkelin kanun kapsamında işyeri dosyasının tamamı, tarafların sunduğu yazılı deliller denetime açık olacak şekilde dosyada bulundurulması gerekir. Davacının çalıştığını belirttiği inşaatlar tek tek belirlenerek bunların faaliyet süreleri de açıkça belirlenmeli davacının çalıştığı işin özelliğine göre çalışmanın sürekli olup olmadığı da belirlenmelidir. Davacının tespitini istediği sürelerle ilgili olarak eğer varsa davalı işverenin ücret bordrolarında davacının imzası olanlar saptanarak imzasını içeren bordrolara geçmiş sürelerin dışındaki sürelerle ilgili olarak istemin reddine, imzalı olmayan bordrolardaki süreler yönünden de işverence SSK'ya verilen dönem bordrolarında kayıtlı tanıklar saptanarak, bu tanıkların bilgilerine başvurmak, dönem bordroları yok ise işverenin komşu işyerlerinin kayıtlara geçmiş kişileri veya benzer işi yapanların kayıtlara geçmiş kimseleri tespit edilip dinlenmek, işyerine ilişkin Kurum şubesinde bulunan işyeri dosyası ile, davacıya ait işyerindeki şahsi dosyalarını celbetmek, muhtasar vergi beyannamelerini incelemek ve tüm deliller toplandıktan sonra delilleri takdir edip ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21.4.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy