(506 S. K. m. 80) (6183 S. K. m. 35)
Dava: Davacının, kurum tarafından gönderilen ödeme emirlerinin ve takiplerinin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmesi ve davacı vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 12.4.2005 günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı vekili Avukat K.N .M. ile karşı taraf vekili Avukat E.Ç. geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek bırakılan günde Tetkik Hakimi B.M.Ş. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü, ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere, anonim şirkette imzaya yetkili yönetim kurulu başkan ve üyeleri hakkında, görevde bulundukları süreyle sınırlı olarak 506 Sayılı Yasanın 80/12 maddesi gereğince asıl borçlu şirketle birlikte müteselsil sorumluluk esasları dahilinde takibe geçilmesinin, aynı nedenle alacaklının müteselsil borçlulardan birinden ya da tamamından, alacağını kısmen ya da tamamen istemesinin mümkün bulunmasına ve özellikle özel yasa olan 506 Sayılı Yasanın 80/12. maddesindeki tüzel kişiliğin üst düzey yöneticilerinin sorumluluğuna ilişkin düzenlemenin genel yasa olan 6183 Sayılı Yasanın mükerrer 35. maddesine göre uygulama önceliğinin olduğunun kabulü ile sonuca gidilmesinde hukuka aykırılık görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacıya 28.04.1999 - 03.05.2002 tarihleri arasında borçlu şirkette 2. derecede imzaya yetkili yönetim kurulu üyesi ve muhasip üye olduğundan 506 Sayılı Yasanın 80/12. maddesine dayanılarak ödeme emri gönderilmesi mümkündür. Ne var ki davacının borçlu şirkette 2. derecede imzaya yetkili yönetim kurulu üyesi ve muhasip üye olarak görevde olduğu dönemde, imza yetkisinin kapsamını, sınırlarını gösteren sirkülerle dayanağı ticaret sicili gazetelerinin asılları ya da onaylı örnekleri ticaret sicil memurluğundan celb edilmeden noksan araştırılmayla sonuca gidilmesi isabetli olmamıştır.
3- 506 Sayılı Yasanın 80/12. maddesindeki düzenleme tüzel kişiliğin üst düzey yöneticilerinin sorumluluğunu sigorta primleri ile sınırlandırmıştır. Bu nedenle, prim dışındaki kurum alacaklarının ( Eğitime Katkı Payı, Özel İletişim Vergisi, idari Para Cezası vs. ) tahsili için 506 Sayılı Yasanın 80/12. maddesine dayanılarak tüzel kişiliğin üst düzey yöneticileri hakkında takip yapılamaz. Sigorta primleri dışındaki kurum alacakları nedeniyle şartları varsa 6183 Sayılı Yasanın mükerrer 35. maddesi gereğince tüzel kişiliğin üst düzey yöneticilerinin sorumluluğuna gidilebilir. 6183 Sayılı Yasanın mükerrer 35. maddesindeki uygulanma koşullarının da davacı bakımında oluşmadığı dosyadaki bilgi ve belgelerden açıkça anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca da prim dışındaki kurum alacaklarına dayanılarak düzenlenen ödeme emirlerinin iptaline yönelik davanın kabulüne karar verilmek gerekirken davanın tümden reddi usul ve yasaya aykırı olmuştur.
4- Ödeme emirlerinde kurum alacaklarına gecikme zammı işletildiği halde, gecikme zammına da tebliğ tarihinden itibaren faiz işletileceğinin bildirildiği görülmektedir. Gerçekten 506 Sayılı Yasanın 80. maddesinde kurum alacaklarının tahsilinde genel kuraldan ayrı bir temerrüt faizi düzenlemesine yer verilmiştir. Her ne kadar burada gecikme zammından söz edilmekte ise de kurum alacağının zamanında ödenmemesi halinde, kurum tarafından talep edilecek karşılık, kamu hukuku karakterli bir para olacağı için, burada öngörülen temerrüt faizinden ibaret olup genel ilke uyarınca buna ayrıca temerrüt faizi yürütülmesine yasaca olanak yoktur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18.02.2004 gün 2004/10-104 Esas, 2004/94 Karar sayılı kararı da bu yöndedir. Yukarıda açıklanan nedenlerle dava konusu ödeme emirlerinde takibin dayanağı kurum alacağına gecikme zammı işletildiği halde ayrıca gecikme zammına da tebliğ tarihinden itibaren faiz talep edilmesi de usul ve yasaya aykırı olmuştur.
5- Ayrıca 99/4637 sayılı dosyadan davacıya gönderildiğinden bahisle iptali için dava açılan ödeme emrine dosya içerisinde rastlanılmadığından öncelikle belirtilen takip dosyasından, gerçekten davacı adına ödeme emri gönderilip gönderilmediği araştırılarak, şayet ödeme emri gönderilmiş ise, davacının görev süresi, 506 Sayılı Yasanın 80/1. maddesi gereği prim ödeme yükümünün başladığı tarih, ödeme emrine konu alacağın konusu ve ait olduğu dönem dikkate alınarak sonuca varılmak, ödeme emrinin gönderilmediği davacı adına 99/4637 takip dosyasından ödeme emri düzenlenmediği anlaşılırsa, bu takip nedeniyle ödeme emrinin iptali için açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmek gerekeceği açıktır.
6- Davacının 28.04.1999 ile 03.05.2002 tarihleri arasında borçlu A.Ş.'de yönetim kurulunda muhasip üye, başkan ve başkan yardımcılığı görevlerini yürüttüğü dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Öte yandan 506 Sayılı Yasanın 80/1. maddesi gereğince işveren ay içerisinde çalıştırdığı sigortalıların ücretlerinden kestiği prim tutarlarına, kendisine ait prim tutarlarını da ekleyerek en geç ertesi ayın sonuna kadar kuruma ödemeğe mecburdur. Bu durumda 28.04.1999 tarihinde göreve başlayan davacının ödeme süresi 30.04.1999 tarihinde sona eren, 1999 yılı Mart ayı primlerinden sorumlu olacağı, öncesinden sorumlu olmayacağı, keza 03.05.2002 tarihinde görevden ayrılmış olmasına göre prim ödeme süresi 31.05.2002 tarihinde sona eren Nisan 2000 görevden ayrıldığı tarihte henüz prim ödeme yükümlülüğünün başlamadığı, Mayıs 2000 ve görevden ayrılmasından sonraki döneme ait 2002 yılı Haziran-Temmuz ayına ilişkin prim borçlarından sorumlu olmayacağı açıktır. Mahkemece, dava konusu yapılan ödeme emirlerinin davacının görevde olmadığı ve görevden ayrıldığı döneme ilişkin prim borçlan ile sınırlı olarak iptalinin gerekeceği göz ardı edilerek, davacının görevli olmadığı döneme ait prim borçlarından sorumluluğunun kabulü ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.
Kaldı ki davalı S.S.K. Başkanlığı dahi mahkemeye cevaben yazdığı yazıda bir kısım takiplerin davacının görevden ayrılmasından sonraki döneme ilişkin kurum alacağı nedeniyle yapıldığını kabul etmiştir.
7- Dava nitelikçe 506 Sayılı Yasanın 80. maddesinin verdiği yetkiye dayanarak davalı kurumca gönderilen ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir. Bu yönüyle davanın yasal dayanağının 6183 Sayılı Yasanın 58. maddesi olduğu açıktır. Anılan yasanın 58/5. maddesinde "İtirazında tamamen haksız çıkan borçludan hakkındaki itirazın red olunduğu miktardaki kamu alacağının % 10 zamlı olarak tahsil edileceği" düzenlenmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmesine rağmen anılan yasal düzenleme gereği % 10 zamlı tahsile karar verilmemesi de usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
8- Konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen bir şey olan davalarda yargılama gideri olarak hüküm altına alınacak vekalet ücretinin nispi tarifeye göre hesaplanması gerektiği hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 12. maddesinde düzenlenmiştir. Hal böyle olunca lehine hüküm kurulan taraf yararına nispi tarifeye göre hesaplanacak vekalet ücreti yerine maktu tarife üzerinden vekalet ücretine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.
Mahkemece yukarda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, taraftarın bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, davacı ile davalı yararına takdir edilen 400.00.- YTL duruşma avukatlık parasının karşılıklı olarak birbirlerine yükletilmesine, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 12.07.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy