(506 S. K. m. 79, 130) (4857 S. K. m. 92)
Dava: Davacı, tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammı borcundan sorumlu olmadığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi ve davalılardan Ürgüp Halk Eğitim Merkezi Vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Nurten M. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm, davalıların sair temyiz itirazlarının reddine.
2- Uyuşmazlık; davalı Halk Eğitim Müdürlüğü ile davacı Akmotif Tekstil San.Tic.Ltd.Şti arasında yapılan protokol gereği davacı şirket tarafından kursiyer adı altında çalıştırılan işçilerin çalışmalarının bildirilmediğini tespit eden, 26.7.2000 tarihli SSK müfettiş raporuna dayanılarak tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammının iptali istemine ilişkindir.Mahkemece istem, kısmen kabul edilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile varılmıştır.
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79. maddesidir. 506 sayılı Yasanın 79/5 ve müteakip bentlerinde; fiilen ve kayden çalıştığı tesbit edilen sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde, bu belgelerin Kurumca resen düzenleneceği, muhteviyatı sigorta primlerinin Kurumca tesbit edilerek işverene tebliğ edileceği, işverenin tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde Kurum ünitesine itiraz edebileceği, itirazın tahsilatı durduracağı, itirazın reddi halinde, işverence kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde yetkili mahkemeye başvurulabileceği, yetkili mahkemeye başvurulmasının prim borcunun tahsil ve takibini durdurmayacağı öngörülmüştür. Somut olayda mahallinde Kurum müfettişi tarafından yapılan 26.7.2000 tarihli tahkikat üzerine; davacı şirkete ait işyerinde kursiyer adı altında çalışan işçilerin çalışmalarının Kuruma eksik bildirilmesi nedeniyle, Kurumca re'sen prim tahakkukuna gidildiği anlaşılmaktadır. 506 Sayılı yasanın 130.maddesinin 4.fıkrasında sigorta müfettişlerince tutulan tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar muteberdir hükmüne yer verilmekte, 4857 Sayılı yasanın 92. maddesine göre de İş hayatını izleme, denetleme ve teftişe yetkili memurlar tarafından tutulan tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar muteberdir denilmektedir.
Ayrıca çalışması bildirilmeyen ve tanık olarak dinlenen işçiler, diğer işçiler gibi ve onların koşullarında çalıştıklarını doğrulamışlardır. 13.2.2001 tarihli İlköğretim Müfettiş tutanağında da, yaygın eğitim kurumları yönetmeliği uyarınca açılan bu hazır giyim kursunda çalışma düzenine uyulmadığı, kursiyerlerin diğer işçiler gibi 5 gün yerine 6 gün çalıştırıldığı, fazla mesai yaptırıldığı, çalışma mekanının atölye değil, diğer işçilerin çalıştığı bölümler olduğu ve teorik ders yaptırılmadığı sonuçlarına varılmıştır. Tüm bu veriler çalışmaları bildirilmeyen, kursiyer adı altında çalıştırılan kişilerin 506 Sayılı yasanın 2.maddesinde ifade edilen hizmet aktine dayalı işçi statüsünde olduklarını açıkça göstermektedir.
Buna rağmen dava, prim ve gecikme zammı borcu yönünden kısmen kabul edilmiş ise de çalışmaları SSK'ya bildirilmeyen kişilerin hizmet aktine dayalı işçi statüsünde çalıştıklarını kabul ederek hesap yapan ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda prim ve gecikme zammı denetime elverişli biçimde, açıkça hesaplanmamıştır. Mahkemenin, delillerle doğrulanan 26.7.2000 tarihli SSK müfettiş raporuna dayanılarak tahakkuk ettirilen prim ve gecikme zammından neden daha az prim ve gecikme zammı hesapladığını açık ve denetlenebilir şekilde ortaya koymayan bilirkişinin raporunu hükme esas alması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
3- Öte yandan davalı Halk Eğitim Müdürlüğü ile davacı Akmotif Tekstil San.Tic.Ltd.Şti arasında yapılan pratik eğitim konfeksiyon kursuna ilişkin protokolü sadece onaylayıp olur veren davalı Nevşehir Valiliğinin anılan protokol nedeniyle davacı işveren tarafından çalıştırılan işçilerin ödenmeyen primleri ve gecikme zammından dolayı hukuksal sorumluluğu bulunmadığından bu davalı yönünden husumet nedeniyle davanın reddi gerekir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın bu davalı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 04.10.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy