(3201 S. K. m. 3, 5)
Dava: Davacı, 3201 sayılı Yasaya göre borçlanabileceğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Sultan Namazcı tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi:
Karar: Davacı, 06.08.1983- 30.03.1989 ve 06.01.1992 - 09.11.1995 tarihleri arasında Suudi Arabistan'da geçen çalışma sürelerini 3201 sayılı Yasa uyarınca borçlanabilmesi için 10.12.2004 tarihli başvurusunun; borçlanmanın Yurda kesin dönüş tarihinden itibaren iki yıllık sürenin geçirildiği gerekçesiyle reddine dair Kurum işleminin iptaliyle borçlanma talebinin kabul edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli bulunmamaktadır.
Gerçekten, Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkındaki Kanunun 3. maddesi 4958 sayılı Yasa ile yeniden düzenlenerek borçlanmanın Yurda kesin dönüş yapıldıktan sonra iki yıl içinde yapılmasına ilişkin süre koşulu kaldırılmıştır. Bu itibarla mahkemenin davacının talebini süre yönünden reddeden kurum işleminin yasaya aykırı olduğu yolundaki kabulü doğrudur. Ancak; aynı Yasanın 5. maddesine göre taleple birlikte borçlanılmak istenen çalışma sürelerini ispatlayıcı belgelerin ibrazı gerekli olup kabul edilmeyen borçlanma talebi dava konusu edildiğinde de ispatlayıcı belgelerin aranması zorunludur. Başka bir anlatımla Yurtdışında geçmiş çalışmaların Sosyal Güvenlik bakımından değerlendirilmesini amaçlayan borçlanma taleplerinin kabul edilebilmesi için Yurtdışında geçtiği iddia edilen çalışmaların fiili ve gerçek olduğunu ortaya koyacak nitelikte belgelerle kanıtlanması gerekir.
Somut olayda, Riyad Büyük Elçiliği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşavirliği tarafından düzenlenmiş 09.11.2004 tarih ve 2313 sayılı belgede yazılı çalışma sürelerinin davacının ibraz ettiği belgelere göre tespit edildiği belirtilmiş; Ancak, ibraz edilmiş belgelerin mahiyeti ve içeriklerinin ne olduğu hakkında bir açıklamaya yer verilmemiştir. Aslına uygunluğu Noter ya da Konsolosluk tarafından tasdik edilmemiş olan ve gerçeğe uygun olmayan belgeler delil teşkil etmezler. Dolayısıyla gerekli onayı içermeyen ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığı belli olmayan belgelere dayanılarak düzenlendiği anlaşılan Büyükelçilik yazısının borçlanma konusu hizmetleri ispatlayıcı nitelikte delil olarak kabulü mümkün değildir. Dosyaya mübrez pasaport kayıtlarının da borçlanma talebine konu çalışmaları ispatlayıcı niteliği bulunmamaktadır.
Mahkemece yapılacak iş; davacının S.Arabistan'a İş Kurumu (İş ve İşçi Bulma Kurumu) aracılığıyla gidip gitmediği, İş Kurumu aracılığıyla gönderilmiş ise nerede ve kime ait işyerinde çalışmak üzere gönderildiği, iş kurumu aracılığıyla gitmemiş ise Suudi Arabistan'da uzun süre kalmayı nasıl sağlayabildiği, Suudi Arabistan'da bulunduğu sırada hangi işverenler yanında çalıştığı ve bu çalışmalarının adı geçen ülkenin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilip bildirilmediği, Riyad Büyükelçiliği veya çalıştığı yerin bağlı olduğu Konsolosluk tarafından hakkında kayıt tutulup tutulmadığı araştırılıp bu hususlara ilişkin tüm bilgi ve belgeler getirtilmek Büyükelçiliğe verdiği belgelerin dosyaya ibrazını sağlamak toplanacak kayıt ve belgelerin fiili çalışmaya dayanıp dayanmadığının saptanması amacıyla gerekirse tanık deliline dahi başvurmak ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir. Belirtilen şekilde araştırma ve inceleme yapılmadan yazılı şekilde davanın kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 11.07.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy