(506 S. K. m. 85)
Dava: Davacı, isteğe bağlı sigortalılığı ile çakışan zorunlu sigortalılığının iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Osman Bülbül tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Dava, 1.12.1993 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa anlamında isteğe bağlı sigortalı olduğunun tespiti ile isteğe bağlı sigortalılıkla çakışan 506 sayılı Yasa'ya tabi zorunlu sigortalılığın iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece istem aynen kabul edilmiş ise de varılan sonuç usul ve yasaya aykırı olmuştur.
Somut olayda davacının 16.11.1993 günlü müracaatı üzerine davalı Kurumca 1.12.1993 tarihinden itibaren isteğe bağlı sigortalı olarak tescil edildiği, 23.2.1994 tarihinde geçici köy koruyucusu olarak atandığı ve halen bu görevine devam ettiği, 15.5.1995-30.6.1995, 1.11.1995-30.11.1995,15.10.1995-30.10.1995 tarihleri arasında zorunlu sigortalılığının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Sosyal güvenliğe ilişkin haklar kamu düzenine ilişkin olup bu haklardan feragatle dahi vazgeçmek mümkün değildir. Öncelikle belirtilmelidir ki zorunlu sigortalılıkla isteğe bağlı sigortalılığın çakışması durumunda aslolan zorunlu sigortalılıktır. Çakışan isteğe bağlı sigortalılık yok sayılır. Çakışmayan isteğe bağlı sigortalılık geçerlidir. Bu gibi durumlarda çakışan isteğe bağlı sigortalılıkta sadece çakışan bölüm iptal edilerek geriye kalan isteğe bağlı sigortalılığa geçerlik tanınmak gerekir. Zorunlu sigortalılık dışında isteğe bağlı sigortalılığın geçerli olabilmesi içinde 506 sayılı Yasa'nın 85. maddesi gereği sigortalılık iradesini bildirmesi veya prim ödemelerini düzenli yapması gerekmektedir. Bu hale göre mahkemece 16.11.1993 tarihinden sonraki zorunlu sigortalılık sürelerinin iptaline karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önüne alınarak zorunlu sigortalılık sürelerinin dışında kalan süreler yönünden isteğe bağlı primlerin ödenip ödenmediklerinin araştırılarak sonucuna göre karar vermek gerekirken eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucunda karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 24.10.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy