(506 S. K. m. 79)
Dava: Davacıların murisi Adem Ertürk'ün davalılardan işverene ait işyerinde 2000, 2001 ve 2002 yıllarında geçen çalışmalarında eksik gösterilen günlerin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılardan Kurum vekili ve diğer davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Filiz Ekizoğlu tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Tugay Şahin'in 2 nolu SSK Başkanlığı'nın 2 ve 3 nolu bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,
2- Dava, işverence SSK'na eksik bildirilen hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.
Davacılar murisleri sigortalı Adem Ertürk'ün davalı işverene ait işyerinde hizmet akdi ile 1980 yılından ölüm tarihi olan 1.12.2002 tarihine kadar peynir imalat işinin özelliğine göre her yıl 5,6,7,8 aylık sürelerle çalıştığını, 1996 yılında 110 gün, 1997 yılında 130 gün, 1998 yılında 165 gün eksik bildirim bulunduğunu, 2000-2001, 2002 yıllarında her yıl, 1 Nisan- 31 Ağustos tarihleri arasında çalışıldığı halde hiç bildirim yapılmadığını bildirerek noksan bildirilen fiili hizmet süresinin tespitini istemişlerdir.
Mahkemece, sigortalının davalıya ait işyerinde 1981 yılında 53 gün, 1995 yılında 215 gün, 1998 yılında 240 gün, 1999 yılında 240 gün, 2000 yılında 120 gün, 2001 yılında 120 gün ve 2002 yılında 120 gün olmak üzere 853 gün SSK'na bildirilmek 950 gün bildirilmeksizin toplam 1803 gün çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
Bu tür hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi icabettiği Yargıtay'ın giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Yapılan incelemede, sigortalının davalıya ait peynir imalat işyerinden 1.5.1981-20.7.1981 döneminde 53 gün, 22.5.1995-5.11.1997 döneminde 240 gün, 1.5.1998-31.12.1999 tarihleri arasında 345 gün çalışmasının bildirildiği, 2000-2001 ve 2002 yıllarında bildirimde bulunulmadığı, tanık beyanlarından, İlçe tarım Müdürlüğü yazısından ve özellikle işyerinde yapılan kesif sonucu alınan bilirkişi raporundan sigortalının peynir imalat işi yapılan işyerinde sütün bol olduğu 1 Mayıs-31. Ağustos döneminde (ikinci dönem) her yıl 120 gün mevsimlik çalışma yaptığı anlaşılmış SSK hizmet cetvelinden 1996-1999 yılları arasında zaman zaman 1. ve 2. dönemde kısa süreli çalışmalarında bildirildiği görülmüş ise de bu çalışmalar arizi olduğundan mevsimlik çalışma olgusunun değiştirecek nitelikte görülmemiştir.
Diğer yandan yazılı belge olmayan 2000-2001 ve 2002 yıllarına ait çalışmaların tesbiti yönünden mahkemece istek tanık beyanlarına dayanılarak aynen hüküm altına alınmıştır. Belge bulunmayan bu çalışma dönemi yönünden tanık beyanlarına başvurulması doğru ise de dinlenen bordro tanıklarının kendi çalışma dönemlerini kapsar şekilde 1995-1999 dönemindeki çalışma konusunda beyanda bulundukları diğer tanıklarında sigortalının yakınları olup işyerindeki kayıtlara geçmiş kişiler olmadığı gibi aynı yörede benzer işi yapan başka işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler olmadığı anlaşılmaktadır.
Hal böyle iken mahkemece sigortalının 1996-1997-1998 yıllarında tam yıl çalıştığının, tanık beyanları yeterli olmadığı halde eksik inceleme ve araştırma sonucunda 2000-2001, 2002 yıllarındaki mevsimlik çalışmanın, talep olmadığı halde 1999 yılındaki çalışmaların hukuki yarar ve talep bulunmadığı halde sigortaya bildirilen sürelerin tespitine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.
Mahkemece yapılacak iş bu tür davaların kamu düzenini de ilgilendirdiği gözetilerek 2000, 2001 ve 2002 yıllarındaki tespiti istenen çalışma yönünden komşu ve varsa yakın işyerindeki kayıtlara geçmiş kişi veya kişiler, komşu veya yakın işyerleri yok ise işyeri köyde faaliyet gösterdiğinden anılan dönemde köy muhtarı, köy ihtiyar heyeti üyesi ve köy bekçisi olarak görev yapmış kişiler resen tespit edilerek bu kişilerin tanık sıfatı ile bilgilerine başvurulmak ve deliller hep birlikte değerlendirilerek anılan süre yönünden sonuca varmak 1996 yılı 2. dönemde 100 gün, 1997 yılı 2. dönemde 25 gün, 1998 yılı 2. dönemde 15 gün eksik bildirilen çalışmaların tespitine fazla talebin reddine karar vermekten ibarettir.
3- Davalı SSK Başkanlığı harçtan muaf olduğu halde Kurum'un karar harcı ve davacı tarafça peşin olarak yatırılan nisbi harçtan diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuş olması da kabule göre bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde Turgay Şahin'e iadesine, 12.10.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy