(506 S. K. m. 11)
Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekillerince temiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetik Hakimi M. Beleç tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektiriri nedenlere göre davalıların tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2- Olayın oluş şekline, müterafik kusur oranlarına, davacının duyduğu elem ve ızdırabın derecesine, tarafların sosyal ve ekonomik durumuna, 26.06.1966 gün ve 1966/7-7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının içeriğinde ev öngördüğü koşulların somut olayda gerçekleşme biçimine ve hak ve nesafet kurallarında göre 60.000.00 YTL manevi tazminat yerine 75.000.00 YTL manevi tazminata hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yapılmasını gerektirmediğinden HUMK' un 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü hüküm fıkrasının tamamen silinmesine, yerlerine,
1- Asıl davada 100İ00 YTL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2- Birleşen davada 17.959.14 YTL maddi tazminat ile takdiren 60.000.00 YTL manevi tazminat olmak üzere toplam 77.959.14 YTL tazminatın olay tarihi olan olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,
3- Alınması gereken 4.215.3 YTL ilam harcından peşin alınan 1.593.60 YTL' nin indirimi ile kalan 2.621.53 YTL ilam harcının davalıdan tahsiline,
4- Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.59360 YTL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5- Ret edilen ve kabul edilen miktarlar nazara alınarak 134.41 YTL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 272.89 YTL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Hüküm tarihinde yürürlükte olan avukatlık asgari ücret tarifsine göre, vekil ile temsil edilen davacı yararına hüküm altına alınan maddi tazminat miktarı üzerinden 1.924.73 YTL manevi tazminat üzerinden 5.280.00 YTL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Hüküm tarihinde yürürlükte olan avukatlık asgari ücret tarifesine göre, vekil ile temsil edilen davalılar yarına ret edilen manevi tazminat miktarı üzerinden 3.880.00 YTL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine rakam ve sözcüklerin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz, harcının davalıya yükletilmesine, 20.03.2006 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Düzelterek onama yönündeki çoğunluk görüşüne aşağıdaki nedenlerle karşıyım:
1- Yüksek Mahkeme bir inceleme mahkemesidir. Hüküm mahkemesi değildir. Denetim makamı, temel olarak hükmü bozma veya onama ile yetkilidir. Düzeltilerek onama, istisnai bir yetkidir. İstisnai yetkiler yorumla genişletilemez. Manevi tazminatta düzelterek onama yetkisi genel olarak başvurulan bir yetki değildir. Nitekim dairemizin önceki uygulaması ve diğer tazminat dairelerinin uygulamaları manevi tazminatta düzelterek onama yetkisini işlete biçiminde olmamıştır. İstikrarlı uygulamada bu şekilde teşekkül etmiştir.
2- Manevi tazminatı takdir hakkı, hüküm mahkemesinindir (BK. 45.47.49 ve MK.24). Yasa koyucunun bu yetkiyi alt mahkemeye vermesinin temel nedeni alt mahkemenin hukukun yanında vakıaları derlendiren bir mahkeme oluşudur. Yargı makamlarından olaya ve maddi delillere en yakın olan organ alt mahkemedir. Manevi tazminat çoğunlukla olayların takdirinden kaynaklanan bir tazminat şeklidir. Yüksek Mahkeme elbette alt mahkemenin takdirini inceleyebilecektir. Ancak alt mahkemenin yerine geçerek takdiri bizzat kendisi yapamayacaktır.
3- Düzelterek onama Prof. Kuru'nun isabetle vurguladığı gibi hukuk kuralının uygulanmasında hata edilmiş olması ön şartına bağlıdır. Yeniden yargılamayı gerektirmemek gerekli ve fakat yeterli olmayan bir şarttır. Takdir hakkının az veya çok kullanılması bir hukuk hatası anlamına gelmez. Bu bir tercih meselesidir.
4- 3 nolu gerekçemin doğal uzantısı, bu tür bir uygulamanın hâkimin direnme hakkını ve bozma aleyhinde olan tarafın direnmeyi isteme imkanını ortadan kaldırmaktadır. Usul dengesi, HUMK 438. hükmü yanlış yorumlanarak bozulmaktadır.
5- Düzetilen miktar hükmedilen miktar arasında büyük bir fark yoktur. Özellikle enflasyonun para değerini hızlı bir şekilde çökertmeyi karşısında her ikisi arasındaki fark önemsenemez. Takdir ve hakkaniyet hukuku terimiyle, Yargıtay'ın müdahalesini haklı kılacak fahiş bir hata yoktur. Bu yönden düzelterek onama gerekçesinin hakkaniyet ve hak temelinde de dayanağı bulunmamaktadır. Daha ötesi olayın niteliğine, manevi tazminatın amacına ve para değerinin azalıcı karakterine göre hükmedilen tazminat dahi azdır. Ne var ki davacı temyizi olmaksızın Yüksek Mahkemenin böyle bir gerekçe ile davacı lehine dokunma hakkı yoktur.
Yukarıda açıkladığım nedenlerle manevi tazminatın azlığı gerekçesine dayalı olarak miktarın çoğaltılması suretiyle hükmün düzeltilerek onanması yönündeki sayın çoğunluk görüşüne katılmamaktayım. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy