(506 S. K. Geç. m. 80)
Dava: Davacı 1.1.1990-1.11.1995 tarihleri arası 4056 sayılı Yasa uyarınca borçlanabileceğinin tespitiyle aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi M.Altan Çeliker tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:
Karar: Davacı, 1.1.1990-1.11.1995 tarihleri arasında otantik halk oyunları sanatçısı olması sebebiyle bu süreyi 4056 sayılı kanunla 506 sayılı kanuna eklenen geçici 80. madde uyarınca 28.12.1995 tarihindeki prime esas kazanç üzerinden borçlanabileceğinin tespitini istemiştir.
Mahkemece davacının 1.1.1990-1.11.1995 tarihleri arasındaki süreyi borçlanma hakkı olduğuna ve borçlanmayı 28.3.1996 tarihindeki prime esas kazanç üzerinden yapması gerektiğine karar verilmiş ise de, bu sonuca, borçlanma belgesi, iki tanığın soyut düzeydeki beyanları ve davacıya hangi gerekçelerle sanatçı olarak kabul ettiğini belirtmeden olumlu görüş bildiren yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak ulaşıldığı dosyadaki mevcut delillerden anlaşılmaktadır.
Davacının 28.12.1995 tarihinde kurumdan borçlanma talebinde bulunduğu, borçlanma belgesinde otantik halk oyunları sanatçısı olarak geçen 1.1.1990-1.11.1995 tarihleri arasındaki sürenin borçlanmasının istendiği, borçlanma belgesinin çalışmanın geçtiği işyeri işvereni olan Anadolu Folklor ve Turizm Derneği tarafından düzenlendiği Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından, borçlanma hakkından yararlanabilecek olanların güzel sanatları meslek edinmiş olan ve bu mesleği bir veya birkaç işverene bağlı olarak icra edip, karşılığında gelir elde eden kimseler olması gerektiğinden bahisle davacının üyesi bulunduğu derneğe aidat ödeyerek hobi olarak halk dansları öğrenmek yada amatörce gösteri amacıyla yaptığı çalışma sürelerini 4056 sayılı yasaya göre borçlanmasına yasal imkan bulunmadığı gerekçe gösterilerek borçlanma talebinin reddedildiği, davacının öğrencilik yıllarında folklorla ilgilenmesi daha sonra 1990 yılında ODTÜ'de master öğrenimi yaparken folklor ile uğraşması, 1995 yılında bu uğraşına son vererek bir daha otantik halk oyunlarına yönelik çalışmanın bulunmaması bu çalışma karşılığında geçimini sağladığı yolunda soyut tanık beyanları dışında hiçbir delilin mevcut olmaması bir süre bu işle uğraşılmış olması dikkate alındığında bunu bir hobi olarak öğrenme yada amatörce gösteri yapma amacıyla gerçekleştirildiği iddiasını güçlendirmektedir.
Mahkemece, sanatçının güzel sanatları meslek edinmiş kimse olması geçimini sanatsal faaliyetten elde ettiği gelirle sağlaması gibi özellikler dikkat alınarak araştırma yapılması, gerektiği sözü edilen derneğin tüzüğü getirtilip ne amaçla kurulduğu uğraşı alanlarının ne olduğu dernek işyerinin Kurum'a tescil edilip edilmediği kimlerin gösterildiği davacının ne sebeple bildirilmediği, davacıya yapılan ödemelerle ilgili belgelerin nelerden ibaret olduğu araştırılmalı, dinlenen tanık beyanlarının soyut düzeyde bulunup davacının faaliyetini ortaya koyacak nitelikte bulunmadığı nazara alınarak, çalışmanın niteliğini ortaya koyabilecek dernek kayıtlarında adı geçen görevliler ile davacı ile birlikte çalıştığı kayıtlara dayalı olarak belirlenen çalışma arkadaşları dinlenmeli, özellikle yapılan işin amatörce mi gerçekleştirildiği geçim kaynağı olup olmadığı hususların üzerinde durularak toplanan delil durumuna göre sonuca ulaşılmalıdır. Öte yandan borçlanma bedeli yönünden Kurum'un bir kusuru ya da ihmalinin bulunup bulunmadığı değerlendirilmeksizin borçlanmanın 28.3.1996 tarihindeki prime esas kazanç üzerinden hesaplaması gerektiğine karar verilmesi de doğru görülmemiştir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum'un bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 07.11.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy