(1475 S. K. m. 1) (506 S. K. m. 87/2)
Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı Service Master Temizlik Teks. Gıda ve Eğt.Hiz. San. Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Zehra Ayan tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar
1 - Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalılardan Service Master Temizlik Tekstil Gıda ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. A.Ş.'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2 - Uyuşmazlık iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminatın davalılara ödetilmesine ilişkindir. Mahkemece davacının geçirdiği iş kazası nedeniyle kararda yazılı manevi tazminatın davalılardan Service Master Temizlik Tekstil Gıda ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. A.Ş.'den tahsiline, diğer davalı Autoliv Cankor Otomotiv Emniyet Sistemleri San. Tic. A.Ş. 'nin olayda kusuru bulunmadığı gerekçesiyle hakkındaki davanın reddine karar verilmiş ise de; davalılardan Autoliv Cankor Otomotiv Emniyet Sistemleri San. Tic. A.Ş. hakkında kurulan hüküm doğru değildir.
Gerçekten, bir iş kazası sonucu zarara uğrayan işçinin tazminat davası, işveren veya kusurlu 3. kişilere karşı yöneltilir. Bundan başka, aracı olarak nitelendirilen kişilerce işe alınan işçilerin uğrayacakları zarardan dolayı asıl işverenin aracı ile birlikte sorumlu olacağı, olay tarihinde yürürlükte bulunan 1475 sayılı yasanın 1. maddesi gereğidir.
Somut olayda çözümlenmesi gerekli sorun, davalı Service Master Temizlik Tekstil Gıda ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. A.Ş. ile davalı Autoliv Cankor Otomotiv Emniyet Sistemleri San. Tic. A.Ş. arasındaki hukuki ilişkinin işveren - aracı veya üst - alt işveren biçiminde olup olmadığıdır. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 1475 sayılı İş Kanunu'nun 1/son ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 87/2. maddesindeki açıklamalar ışığında aracıdan (taşerondan) söz edebilmek için öncelikle üst işveren ve bunun tarafından ortaya konulan bir iş olmalı ve görülmekte olan bu işin bölüm ve eklentilerden bir iş alt işverene devredilmelidir. Buna karşın bir işin bütünüyle bir işverene devri durumunda veya anahtar teslimi denilen biçimde işin verilmesi durumunda artık üst-alt işveren ilişkisi söz konusu olamaz.
Somut olayda, davalı Autoliv Cankor Otomotiv Emniyet Sistemleri San. Tic. A.Ş. 'nin temizlik hizmetlerinin diğer davalı Service Master Temizlik Tekstil Gıda ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılmakta olduğu ve davacının da Service Master Temizlik Tekstil Gıda ve Eğitim Hiz. San. ve Tic. A.Ş. 'nin işçisi olduğu dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Böylece işin anahtar teslimi suretiyle devrinin söz konusu olmadığı ortaya çıktığından davalı şirketler arasındaki ilişkinin alt-üst işveren olarak nitelendirilmesi gerekir. İşin tamamı yerine bir bölümü devir olunduğunda devreden kişinin işverenlik sıfatı devam ettiğinden kusuru olmasa da olay tarihinde yürürlükte bulunan 1475 sayılı İş Kanunu'nun 1/ son maddesi gereğince sorumlu olduğunun kabulü gerekir.
Bu durumda, davalı Autoliv Cankor Otomotiv Emniyet Sistemleri San. Tic. A.Ş. 'nin de hükmedilen tazminattan müteselsilen sorumlu tutulmasında, temyiz eden diğer davalı Autoliv Cankor Otomotiv Emniyet Sistemleri San. Tic. A.Ş. 'nin de menfaati olduğu açık olduğundan, ayrıca, davalılar arasındaki kusur dağılımının ileride açılacak rücu davasında halledilebileceği dikkate alınarak, davalıların hükmedilen manevi tazminat miktarından müteselsilen sorumlu tutulması gerekirken, davalı Autoliv Cankor Otomotiv Emniyet Sistemleri San. Tic. A.Ş. .hakkındaki davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.'nun 43817. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tamamen silinmesine, yerlerine,
1 - Davalılar hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile
Maddi tazminat talebinin reddine,
10.000,00.-YTL manevi tazminatın kaza tarihi olan 09.08.2001 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2 - Alınması gereken 540,00.-YTL ilam harcından peşin alınan 270,00.-YTL' nin mahsubu ile bakiye 270,00.-YTL ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,
3 - Yargılama gideri olan 4 davetiye bedeli 14,00.-YTL, posta gideri 18,50.-YTL, kusur bilirkişi raporu ve mahkeme heyeti yolluğu 358,50.- YTL hesap bilirkişi raporu 100,00.-YTL olmak üzere toplam 491,00.-YTL'den kabul edilen miktara göre hesap edilen 245,50.- YTL ile peşin harç 270,00.- YTL olmak üzere toplam 515,50.- YTL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının yaptığı diğer giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
4 - Davacı vekili kendisini avukat ile temsil ettirdiğinden avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı yararına hesap edilen 1.120,00.-YTL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, maddi tazminatın reddi, davacıya ödenen gelirlerin peşin sermaye değerlerinde yargılama sırasında meydana gelen artışlardan kaynaklandığından, reddedilen maddi tazminat miktarı için davalılar yararına avukatlık ücreti verilmesine yer olmadığına, reddedilen manevi tazminat miktarı yönünden davalılar yararına hesap edilen 920,00.- YTL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, rakam ye sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, 01.06.2006 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy