(5510 S. K. m. 86) (657 S. K. m. 89) (4857 S. K. m. 13, 63) (1475 S. K. m 61)
Dava: Davacı, davalı işverenler nezdinde 9.11.1992-30.5.2003 tarihleri arası çalıştığı ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılardan Aksaray Halk Eğitim Müdürlüğü ve Milli Eğitim Bakanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Hüseyin Can tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi:
Karar: Davacı, davalı Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğüne ait iş yerlerinde 9.11.1992-30.5.2003 tarihleri arasındaki Ekim-Mayıs ayları arasında aylık 30 tam gün süre ile hizmet akdine dayalı olarak çalıştığından Kurum'a bildirilmeyen sürelerin tesbitini istemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının davalı işyerinde Kurum'a bildirilenler dışında 1063 gün çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
21.5.1977 tarihli Milli Eğitim Bakanlığı kurumlarında sözleşmeli veya ek ders görevi ile görevlendirilecek uzman ve usta öğreticiler hakkında yönetmelik ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca yürürlüğe konulan Milli Eğitim Bakanlığı öğretmen ve yöneticilerinin ücretli ders saatlerine ilişkin 4.11.1983 tarihli Bakanlar kurulu kararında kadrolu bulunmayan uzman ve usta öğreticilerin ders ücreti karşılığı görevlendirileceği açıkça belirtilmiştir. Ayrıca, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesi (1475 sayılı Kanun'un 61. maddesi) gereğince 7,5 saatlik çalışma süreleri bir gün kabul edilmektedir. Aynı Kanun'un 13. maddesinde ise kısmi süreli ve tam süreli iş sözleşmeleri ile ilgili düzenleme yer almaktadır.
Öte yandan, davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşuna aittir. Kamu kuruluşlarında çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Nitekim, davacıya ait çalışmaların resmi kayıtlara intikal ettirildiği de tartışmasızdır. Mahkemece, davacının kayıtlarda gözükmeyen çalışmaların hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının davalıya ait 11560 işyeri nolu Akşam Sanatı Okulu işyerinden 9.11.1992, 27.12.1993, 21.11.1994, 27.11.1995, 18.11.1996 tarihli işe giriş bildirgelerinin, yine davalıya ait 25495 nolu işyerinden de 16.12.1997, 7.12.1998, 22.11.1999, 8.10.2001 tarihli işe giriş bildirgelerinin Kuruma verildiği hizmet cetveline göre 9.11.19929.5.1997 ve 16.12.1997-30.5.2003 tarihleri arasındaki çalışmalarının kısmi olarak bildirildiği, 1992-1996 yılları arasının ücret bordrolarının getirtilmediği, 1997-2002 yılları arasındaki ücret bordrolarında davacının imzasının bulunduğu, 2003 yılına ait ücret bordrolarının ise imzasız olduğu, devam-devamsızlık çizelgesine göre davacının çalıştığı yıllarda bazen haftanın 5 gününde günlük 5 saati bazı yıllarda 6 saat, bazı yıllarda ise 7 saat şeklinde derse girdiğinin görüldüğü, ders programlarıyla kursa geliş ayrılış saatlerini gösterir belgelerin dosyada bulunmadığı, hizmetleri davacı ile benzer şekilde kısmi olarak bildirilen aynı yerde çalışan usta öğreticilerle kurs öğrencilerinin tanık olarak dinlendiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının çalışmasının geçtiği ayların 30 tam güne tamamlanmak suretiyle eksik günlerinin tespit edildiği, davalı işyeri vekilinin cevabında davacının girdiği ders saatlerine göre 7,5 saat bir gün üzerinden hesaplanarak hizmetlerinin bildirildiğini beyan ettiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda davacının davalı işyerinde hizmet akdine bağlı olarak çalıştığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık davacının davalı işyerinde geçen çalışmalarının kısmi veya tam süreli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Hal böyle olunca davacının günlük mesaisinin tamamını bu işe ayırıp ayırmadığının ve aynı işyerinde tam gün süreli çalışan emsal çalışanlarla aynı işi yapıp yapmadığının ya da tam gün süreli çalışan emsal çalışanlara göre önemli ölçüde daha az çalışıp çalışmadığının belirlemek için davalı işyerinden davacı adına düzenlenen, ders programları da getirtilerek dosyada bulunan devam-devamsızlık ve puantaj kayıtları ile ücret belgeleri birlikte incelenmeli, okula geliş ve ayrılış saatleri de göz önüne alınarak davacının günlük girilen ders saati itibariyle mesaisini tam gün olarak davalı işveren nezdinde geçirip geçirmediği, diğer bir anlatımla bir günlük çalışma mesaisinin tümünü davalı işyerine hasredip etmediği saptanmalı, daha az saat derse girilen günlerde tam gün mesaisinin davalı işveren nezdinde geçtiği kabul edilemeyeceğine göre 7,5 saatlik çalışmanın 1 gün kabul edilmek suretiyle hesap yapılası gerekirken, ifadeleri yetersiz olan tanık beyanlarını esas alan bilirkişi raporuna göre sonuca gidilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 23.11.2009 gününde oybirliği le karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy