(506 S. K. m. 2, 79) (5510 S. K. m. 7) (YHGK. 06.07.2005 T. 2005/21-437 E. 2005/448 K.) (YHGK. 30.05.2007 T. 2007/21-306 E. 2007/320 K.)
Dava: Davacı, işe başlama tarihinin 01.01.1983 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi M. B. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: Dava, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.01.1983 olarak tespiti istemine ilişkindir.
Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli değildir.
Aynı zamanda o kimsenin yasanın belirlediği biçimde (506 Sayılı Yasanın 2. maddesi ve 5510 Sayılı Yasa'nın 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 Sayılı Yasa'nın 6. maddesi ile 5510 Sayılı Yasanın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.
Dosya içeriğinden, davacının B. - İ. adına tescilli işyerinde 01.01.1983 tarihinde işe girdiğini gösterir giriş bildirgesinin usulüne uygun olarak kuruma intikal ettirildiği, işyerinin 10.08.1982 - 31.07.1983 tarihleri arasında yasa kapsamında bulunduğu, işyerine ait dönem bordrolarının kuruma verilmediği, mahkemece mahallinde yapılan keşif sırasında komşu işyeri tanığı tespit edilemediği, ayrıca zabıta aracılığı ile yapılan araştırma sonucunda da 1983 yılında açılan hiçbir işyeri bulunamadığı, resmi kayıtlara göre bordro tanığı ya da komşu işyeri tanığı olduğu tespit edilmeyen tanıkların anlatımına göre sonuca gittiği görülmüştür.
Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmeli, buna göre dönem bordrosunda yer alan ve davacının talep ettiği tarihte çalışması mevcut tanıklar ile gerektiğinde komşu işyerleri çalışanları olduğu kayıtlarla ya da emniyet yolu ile yaptırılacak araştırma ile belirlenen kimselerin beyanlarına başvurulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.
Yapılacak işyerinin 10.08.1982-31.07.1983 tarihleri arasında kuruma tescil edilmiş 506 Sayılı Yasa kapsamında bir işyeri olduğu anlaşıldığından, kurumda dönem bordrolarının verilmeme nedenini araştırmak, ayrıca kurum kayıtlarında uyuşmazlık konusu dönemde işyerine komşu olarak kayıtlı işyerlerini kurumdan sorarak komşu işyeri tanıklarını tespit edip işyerine komşu veya yakın işyerlerinden belirlenen çalışanların ve işyeri sahiplerinin beyanlarına başvurmak, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir,
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ile kurulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21.06.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy