(3201 S. K. m. 1, 3)
Dava: Davacı, yurtdışı hizmetlerini 3201 s. Yasa'ya göre SSK nezdinde borçlanma hakkının olduğunun tespiti ile aksine kurum işleminin iptal edilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi M. B. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
Karar: Davacı, yurtdışında (Almanya'da) geçen hizmetlerini 3201 s. Yasa'ya göre Sosyal Sigortalar Kurumu nezdinde borçlanma hakkının mevcut olduğu hususunun tesbitini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının 16.12.1970-01.11.1990 tarihleri arasında Almanya'da çalıştığı, 07.05.2008 gününde yurt dışında bulunduğunu beyan ederek 07.05.2008 gününde Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü'ne borçlanma talebinde bulunduğu, davacının yurtdışına çıkmadan önce Türkiye'de 01.02.1969-29.05.1970 tarihleri arasında T.C. Emekli Sandığı mensubu olarak çalıştığı, T.C. Emekli Sandığı tarafından Türk-Alman Sosyal Güvenlik Sözleşmesi uyarınca sandıklarına tabi 1 yıl 4 aylık hizmeti ile yurt dışındaki 18 senelik çalışması nazara alınarak 01.11.1995 tarihi itibariyle kısmi yaşlılık aylığı bağlandığı, davalı Kurumun, Türkiye'de en son T.C. Emekli Sandığı'na tabi olarak çalıştığından bahisle davacının yurtdışı borçlanma işlemleri yapılmak üzere belgelerini 24.04.2008 günlü yazı ile Emekli Sandığı Hizmet Borçlanması ve İşlemleri Dairesi Başkanlığı'na gönderdiği anlaşılmaktadır.
Davacının borçlanma talebinde bulunduğu 07.05.2008 gününde yürürlükte bulunan 3201 s. Yasa'nın 4958 s. Yasa'nın 56. maddesi ile değişik 3. maddesine göre,
1 - Halen yurt dışında bulunanlar;
a) Yurt dışına çıkmadan önce Türkiye'de herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi çalışması olmayanlar Sosyal Sigortalar Kurumuna,
b) Yurt dışına çıkmadan önce Türkiye'de son defa prim, kesenek ve karşılık ödenen sosyal güvenlik kuruluşuna,
c) Ev kadınları Bağ-Kur'a,
Yazılı olarak müracaat etmek suretiyle borçlanabilirler.
2 - Türkiye'ye döndükten sonra yurtdışında geçen hizmetlerini borçlanmak isteyenler;
a) Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olmayanlar, Sosyal Sigortalar Kurumuna,
b) Müracaat gününde çalışmakta olanlar tabi oldukları sosyal güvenlik kuruluşuna,
c) Başvuru gününde herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olmamakla birlikte yurda dönüş gününden sonraki çalışmalarından dolayı son defa tabi oldukları sosyal güvenlik kuruluşuna,
d) Hizmetlerinden bir kısmı yurt dışında iken borçlananlardan kalan hizmetlerini yurda dönüş yaptıktan sonra borçlanmak isteyenler ilk borçlanmayı yapan sosyal güvenlik kuruluşuna,
e) Ev kadınları Bağ-Kur'a,
Yazılı olarak müracaat etmek suretiyle borçlanabilirler.
3 - Hak sahiplerinin borçlanması, yurt dışında çalışmakta iken veya yurda dönüş yaptıktan sonra ölenlerin hak sahipleri ilgili sosyal güvenlik kuruluşuna müracaat etmek suretiyle bu Kanunla getirilen haklardan yararlanırlar.
Davacının yurtdışı çalışmalarını borçlanmak için başvurduğu 16.04.2008 gününde yukarda belirtilen 3201 s. Yasa'nın 4958 s. Kanun ile değişik 3. maddesi yürürlükte bulunmaktadır. Anılan maddenin başlığı Başvurulacak Kuruluşlar olup, yurt dışı borçlanması yapmak isteyenleri öncelikle üç gruba ayırmış ve bu üç grubu da kendi içinde alt gruplara ayırmıştır. Öncelikle anılan maddenin 1. bendinde halen yurt dışında bulunanların, 2. bendinde Türkiye'ye döndükten sonra yurtdışında geçen hizmetlerini borçlanmak isteyenlerin ve 3. bendinde de hak sahiplerinin borçlanması düzenlenmiştir. Halen yurt Dışında bulunanlardan yurtdışında geçen hizmetlerini borçlanmak isteyenlerin, Yurt dışına çıkmadan önce Türkiye'de herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi çalışması olmayanlar Sosyal Sigortalar Kurumuna, Yurt dışına çıkmadan önce Türkiye'de son defa prim, kesenek ve karşılık ödenen sosyal güvenlik kuruluşuna ve Ev kadınları Bağ-Kur'a yazılı olarak müracaat etmek suretiyle borçlanabileceği öngörülmüştür. Bu durumda, 3201 s. Yasa'nın 3. maddesinin 1. bendinin (b) alt bendinde yer alan Yurt dışına çıkmadan önce Türkiye'de son defa prim, kesenek ve karşılık ödenen sosyal güvenlik kuruluşuna, ibaresine göre borçlanma talep gününde henüz Türkiye'ye dönüş yapmamış olan davacının, yurtdışına çıkmadan önce Türkiye'de 16.12.1970-01.11.1990 tarihleri arasında T.C. Emekli Sandığı mensubu olarak çalıştığından, 3201 s. Yasa'nın 4958 s. Yasa'nın 56. maddesi ile değişik 3. maddesinin 2/a bendi kapsamına girmemekte olup, T.C. Emekli Sandığı'na yurt dışı borçlanması yapması gerekmektedir.
Kaldı ki, 5754 s. Yasa'nın 79. maddesi ile 3201 s. Yasa'nın 3. maddesi 08.05.2008 gününden itibaren değişmiş ve 3201 s. Yasa'nın 1. maddesinde belirtilenler ile yurt dışında çalışmakta iken veya yurda kesin dönüş yaptıktan sonra ölenlerin Türk Vatandaşı olan hak sahipleri sigortalının Türkiye'de hiçbir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi çalışması yoksa Sosyal Güvenlik Kurumu'na, Türkiye'de çalışması varsa en son tabi olduğu sosyal güvenlik kuruluşuna müracaat etmek suretiyle bu kanun ile getirilen haklardan yararlanacağı, sosyal güvenlik sözleşmeleri uygulanmak suretiyle kendilerine veya hak sahiplerine kısmi aylık bağlanmış olanların borçlanma işlemlerinin aylık aldıkları sosyal güvenlik kuruluşunca yapılacağı hükmü öngörülmüştür.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan ve özellikle Kurum işleminin yerinde olduğu gözetilmeden yazılı biçimde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarda açıklanan sebeplerle bozulmasına, 15.02.2010 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Dava, 3201 s. Kanun gereğince 16.12.1970-1.11.1990 tarihleri arasında geçen yurtdışı çalışmalarını borçlanmak isteyen davacının bu borçlanmayı Sosyal Sigortalar Kurumuna yapabileceğinin tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 1.2.1969-29.5.1970 tarihleri arasında TC Emekli Sandığına tabi olarak çalıştığı, Türk-Alman Sosyal Güvenlik Sözleşmesi gereği davacıya 1.11.1995 tarihi itibariyle sözleşme aylığı bağlandığı, davacının Sosyal Sigortalar Kurumu kayıtlarına 7.5.2008 gününde giren dilekçesi ile yurtdışında geçen çalışmalarını borçlanmak talebinde bulunduğu, Sosyal Sigortalar Kurumunca davacının Türkiye'de en son TC Emekli Sandığına tabi çalıştığı gerekçesiyle dilekçesinin TC Emekli Sandığına gönderildiği, anılan sandık tarafından da bu talebin 5434 s. Yasa'nın 40. maddesinde iştirakçilerinin yaş haddi 65 olarak belirlendiğinden 29.10.1935 doğumlu olan davacının talep tarihi itibariyle 65 yaşını doldurduğu gerekçesiyle reddedilmesi üzerine bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Borçlanma talep gününde yürürlükte bulunan 3201 s. Yasa'nın 4958 s. Yasa'nın 56. maddesi ile değişik 3. maddesinde,
1 - Halen yurt dışında bulunanların;
a) Yurt dışına çıkmadan önce Türkiye'de herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi çalışması olmayanların Sosyal Sigortalar Kurumuna,
b) Yurt dışına çıkmadan önce Türkiye'de son defa prim, kesenek ve karşılık ödenen sosyal güvenlik kuruluşuna,
c) Ev kadınlarının Bağ-Kur'a,
Yazılı olarak müracaat etmek suretiyle borçlanabilecekleri,
2 - Türkiye'ye döndükten sonra yurtdışında geçen hizmetlerini borçlanmak isteyenlerin;
a) Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olmayanların, Sosyal Sigortalar Kurumuna,
b) Müracaat gününde çalışmakta olanların tabi oldukları sosyal güvenlik kuruluşuna,
c) Başvuru gününde herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olmamakla birlikte yurda dönüş gününden sonraki çalışmalarından dolayı son defa tabi oldukları sosyal güvenlik kuruluşuna,
d) Hizmetlerinden bir kısmı yurt dışında iken borçlananlardan kalan hizmetlerini yurda dönüş yaptıktan sonra borçlanmak isteyenlerin ilk borçlanmayı yapan sosyal güvenlik kuruluşuna,
e) Ev kadınlarının Bağ-Kur'a,
yazılı olarak müracaat etmek suretiyle borçlanabilecekleri,
3 - Hak sahiplerinin borçlanmasının; yurt dışında çalışmakta iken veya yurda dönüş yaptıktan sonra ölenlerin hak sahiplerinin ilgili sosyal güvenlik kuruluşuna müracaat etmek suretiyle bu Kanunla getirilen haklardan yararlanacakları bildirilmiştir.
3201 s. Yasa'nın 3. maddesi 17.4.2008 günlü 5754 s. Yasa'nın 79. maddesi ile değiştirilmiş ise de bu değişiklik 08.05.2008 gününde yürürlüğe girdiğinden davacının 7.5.2008 talep gününe göre ihtilafa uygulanma olanağı bulunmamaktadır.
Borçlanma talep gününde halen yurtdışında bulunanlar ile Türkiye'ye döndükten sonra talepte bulunanların borçlanabilecekleri Sosyal Güvenlik Kuruluşu'nun tespiti farklı kurallara tabi olup davacı talep gününde yurtdışında ise 3201 s. Yasa'nın 3/1-b maddesi gereğince yurtdışına çıkmadan önce Türkiye'de son defa prim kesenek ve karşılık ödenen sosyal güvenlik kuruluşu olan TC. Emekli Sandığına, Türkiye'ye dönmüş ise anılan kanunun 3/2-a maddesi gereğince borçlanma talep gününde herhangi bir sosyal güvenlik kuruşuna tabi olmadığından Sosyal Sigortalar Kurumuna borçlanabilecektir.
Somut olayda borçlanma talebinin Kurucaşile Noterliğinden 6.5.2008 gününde davacı tarafından verilen vekaletnameye dayanılarak 7.5.2008 gününde avukatı tarafından davalı Kuruma verilen dilekçe ile yapıldığı, vekaletnamede davacının adresinin Esnaf Kefalet Odası Başkanlığı, Kurucaşile olarak gösterildiği, TR-4 formuna göre davacının 31.10.1990 gününe kadar yurtdışında çalıştığı, 31.10.1995 gününe kadar işsizlik yardımı aldığı, 1.11.1995 gününde de kendisine sözleşme aylığı bağlandığı, davacının borçlanma talep gününde yurtdışında bulunduğuna ilişin dosyada herhangi bir delil bulunmadığı gibi davalı Kurumca da böyle bir iddia ileri sürülmediği görülmektedir.
Bu halde davacı talep gününde Türkiye'de olduğundan yurtdışındaki çalışmaları Sosyal Sigortalar Kurumuna borçlanma hakkına sahip olup mahkeme kararı usul ve kanuna uygun olmakla onanması görüşünde olduğumuzdan Sayın Çoğunluğun davacının talep gününde yurtdışında olduğuna ait dayanağı olmayan bozma kararına katılmıyoruz. 15.02.2010 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy