(3095 S. K. m. 4) (506 S. K. m 34, 36, Ek m. 32) (1475 S. K. m. 33) (5510 S. K. m. 63) (YHGK. 04.03.2009 T. 2009/10-34 E. 2009/104 K.) (ILO 102 Nolu Sözleşme - Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Hakkında Sözleşme m. 10)
Dava: Davacı, ödediği cihaz bedelinin 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca Devlet Bankaları'nca Euro için açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2- Davacı, Sağlık Bakanlığı İzmir Eğitim Hastanesi'nin düzenlediği 01.12.2006 tarih 33742 ve 33748 sayılı Sağlık Kurulu raporlarındaki görüş uyarınca oğluna alınan Yumuşak Tek Basamak Modlu Güvenlik Frenli Portatif Merdiven Çıkma cihazı bedeli olan 6800 Euro ile Alt ve Üst Ekstremite Aktif Pasif ve Aktif Asistif Çalışma Modlu Spazm Giderme Fonksiyonlu Hareket Terapisi cihazı bedeli olan 5140 Euro olmak üzere toplam 11.940 Euro'nun fiili ödeme tarihinde geçerli olan döviz satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/A maddesi uyarınca Devlet Bankalarınca Euro için açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsilini istemiştir.
Mahkemece istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın Ek 32. maddesinde, sigortalılar ile Kurumdan sürekli iş göremezlik geliri, malullük veya yaşlılık aylığı almakta olanların geçindirmekle yükümlü oldukları çocuklarının ve Kurumdan hak sahibi olarak gelir veya aylık alan çocukların, iyileşmelerine yarayacak yahut iş göremezliklerini gidermeleri için gerekli görülen protez araç ve gereçlerin, Kurumca, 34. maddede belirlenen sağlık yardımları süreleri ile bağlı olmaksızın sağlanacağı, onarılacağı, ve tespit edilen süre ve şartlarla yenileneceği, 36/B maddesinde (A) bendi gereğince verilecek protez, araç ve gereçlerin bedellerinin % 10'nun kendilerince ödeneceği, ancak, alınacak katkı miktarının ödeme tarihindeki 25.08.1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanunu'nun 33. maddesine göre sanayi kesiminde çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücret tutarını geçemeyeceği bildirilmiştir.
506 sayılı Kanunun hastalık sigortasına ilişkin Ek 32. maddesinde yer alan iş göremezliği giderme kavramı aktif sigortalıların çalışma hayatına ilişkin bir kavram olup, dava konusu cihazlar Kurumdan yaşlılık aylığı alan davacının bakmakla yükümlü olduğu oğluna alındığından uyuşmazlığın çözümünde Kanunun Ek 32. maddesinde yer alan iyileştirme kavramının da incelenmesi gerekmektedir. T.C. Anayasası'nın 90. maddesi uyarınca usulüne göre yürürlüğe konulmuş anlaşmalar kanun hükmündedir. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası anlaşmalarla Kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası anlaşma hükümleri esas alınır. Bu bağlamda onay kanunu ile yürürlüğe Siren Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Hakkında 102 Nolu ILO Sözleşmesi'nin 10/3. maddesinde; yapılacak yardımların, korunan kimsenin sağlığını koruma ya, çalışma gücünü iadeye ve şahsi ihtiyaçlarını karşılayabilme kabiliyetini artırmaya matuf olduğu açıklanmıştır. 506 sayılı Kanunun Ek 32. maddesinde bu madde gereğince yapılacak sağlık yardımlarının; İyileşmelerine yarayacak yahut ta iş göremezliklerini giderme amacını güdeceği açıkça belirtilmiş, bir anlamda, onaylanması nedeniyle bağlayıcı hale gelen 102 Nolu ILO Sözleşmesi'nin 10/3. maddesi hükmü tekrarlanmıştır. Her iki yasal düzenlemenin açıkça gösterdiği gibi, bu iki cihazın temini yönünden; aranacak temel unsur; iyileşmesine yardıma olması unsurudur. İyileşmeye yardımcı olma kavramının ise, açık yasal düzenlemeler uyarınca; sağlığı toruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma olarak kabulü zorunludur. Aksinin kabulü ve iyileşme kavramına ilk günkü sağlığına kavuşma anlamının verilmesi halinde, ortez ve protez kullanımının hiçbir zaman mümkün olamayacağı hususu da açıktır.
Yargılama sırasında yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde de yapılan açıklamalar doğrultusunda düzenleme bulunmaktadır. Buna göre; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık Sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetleri nin karşılanması, temini amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri içinde (f) bendinde ortez ve proteze yer verilirken, temini için sadece; sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedaviler için gerekli olabilme ifadesi kullanılmıştır.
Kurumun teminle yükümlü olduğu yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun fiyatlı Yumuşak Tek Basamak Modlu Güvenlik Frenli Portatif Merdiven Çıkma cihazı ile Alt Üst Ekstremite Aktif Pasif ve Aktif Asistif Çalışma Modlu Spazm Giderme Fonksiyonlu Hareket Terapisi cihazına hak kazanılması için gerekli olan iyileştirme unsurunun, diğer bir anlatımla sağlığı koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma hususlarının; kullanacak kişi yönünden, üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinin sonrasında fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniklerinde yatırılarak uygulama ve eğitiminin yapılması nöroloji, ortopedi ve fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanlarının da içinde yer aldığı sağlık kurulu raporu ile gerekliliğinin belirlenmiş olması gereklidir.(Yargıtay HGK, 04.03.2009, 2009/10-34E., 2009/104 K)
Somut olaya gelince Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan mahkemece alınan 24.09.2009 tarihli Sağlık Kurulu raporunda bu cihazların hastanın sağlığını koruyacağı, oluşabilecek komplikasyonları önleyeceği hastanın geri kalan kuvvet ve yeteneklerini geliştirerek kendi ihtiyaçlarını ve iş görme kabiliyetini artırıp, fiziksel psikolojik, sosyo ekonomik ve çalışma hayatı açısından tıbbi durumunun elverdiği en yüksek kapasiteye ulaşabilmesine katkı sağlayacağı bildirilmiş ve hastanın mevcud sağlık durumu tüm değerleriyle tespit edilmiş ise de bu tür hastalarda oluşabilecek komplikasyonların neler olduğu açıklanmadığı gibi davacının çocuğu üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinin fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniklerinde yatırılarak cihazın uygulama ve eğitimi yapılıp bu cihazı kullanıp kullanmayacağını belirleyen bir rapor alınmamıştır.
Öte yandan her ne kadar davalı SGK Başkanlığı'nca bu cihazın Kurumun sözleşme listesinde yer almadığı, bu cihaz için herhangi bir fiyat tespiti rakamı belirlenmediği, Sağlık Uygulama Tebliği'nde fiyatının bulunmadığı bildirilmiş ise de davalı Kurum ile protokollü firmaların Protokolü dahilinde olmayan veya Kurumla protokolü olmayan firmalardan temin edilen cihazların Kurum tarafından karşılanabilecek değerinin tespiti konusundaki yöntem gereğince, Sağlık Bakanlığı'nın konuya ilişkin görüşü de alınmak suretiyle rayiç belirlenmesi gereği gözetilmeksizin yalnızca Ticaret Gıdası görüşü ile sonuca varılmış olması da isabetsizdir.
Yapılacak iş; hastanın üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinin fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniklerine yatırılarak uygulama ve eğitiminin yapılması sonrasında hastanın özür durumu da gözetilerek ortopedi, travmatoloji, fiziksel tıp ve rehabilitasyon, erişkin veya çocuk nörolojisi uzmanlarının da içinde yer aldığı sağlık kurulu raporu alınıp bu hastalarda hangi komplikasyonların oluşabileceği bu cihazların bu komplikasyonları önleyip önleyemeyeceği, bu cihazların gerekli olup olmadığının, hastanın özür durumuna göre bu cihazları kullanıp kullanmayacağı, hastanın fiziksel durumu, zeka düzeyi, yaşı ve yaşadığı mekan ile psikolojik koşulları da değerlendirilerek bilimsel dayanaklarıyla ortaya konulmak, Sağlık Bakanlığından fiatı konusunda görüş alınarak çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.
Mahkeme'nin kabul şekli bakımından da, davacı vekili dava dilekçesinde talep ettiği alacağa dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesini talep ettiği ve mahkemece faize hükmedildiği halde hüküm fıkrasında infazda tereddüt yaratacak şekilde faizin başlangıç tarihinin belirtilmemiş olması hatalı olmuştur.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 05.04.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy