(506 S. K. m. 2, 32, 37, 77, 89, 108)
Dava: Davacı, davalılardan işverene ilişkin işyerinde 22.8.2002-17.3.2007 tarihleri arasında çalıştığının tespitiyle, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Karar: Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi M. Ç. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,
2- Dava, davacının 22.08.2002-17.03.2007 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı durumda davalı işyerinde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, istemin kısmen kabulü ile, davacının 17.06.2003-17.03.2007 tarihleri arasında aylık asgari ücretle sürekli olarak çalıştığının tespitine, Kuruma bildirilen sürelerin dışlanmasına, fazla istemin reddine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 17.06.2003 gününde 1028663 işyeri sicil numaralı işyerinde işe girdiğine dair işe giriş bildirgesinin 16.06.2003 gününde Kuruma verildiği, davalı işyerinin 03.11.1998 gününde 506 s.Kanun kapsamına alındığı, davacının davalı işyerinde, 2003/3. dönemde 111 gün, 2004/1. dönemde 105 gün, 2004/6. ayda 15 gün, 11. ayda 16 gün, 12. ayda 29 gün, 2005/3. ayda 21 gün, 4. ayda 22 gün, 5. ayda 24 gün, 6. ayda 21 gün, 7. ayda 22 gün, 12. ayda 11 gün, 2006/10. ayda 23 gün, 2007/1. ayda 29 gün, 3. ayda 24 tarihsair aylarda ise 30 tarih bildirildiği, bordro tanıklarının beyanına göre davacının kesintisiz olarak işyerinde çalıştığı, 2004/11. ayda 16 gün, 2005/5. ayda 24 gün, 2005/12. ayda 11 gün, 2006/10. ayda 23 gün, 2007/1. ayda 29 tarih olarak ücret bordrolarının imzalı olduğu, ancak kuruma verilen eksik tarih bildirim formunda davacının adının bulunmadığı, davacının 30.11.2004-02.12.2004, 21.03.2005-31.03.2005, 30.03.2005-08.04.2005, 21.06.2005-10.07.2005 tarihleri arasında raporlu olduğu anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık davacının imzalı ücret bordrolarının bulunduğu ancak kuruma verilen eksik tarih bildirim formunda adının bulunmadığı dönemlerde ve 30.11.2004-02.12.2004, 21.03.2005-31.03.2005, 30.03.2005-08.04.2005, 21.06.2005-10.07.2005 tarihleri arasındaki raporlu olduğu dönemde uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalı sayılıp sayılmayacağı noktasında toplanmaktadır.
506 s. Yasa'nın 2 maddesinde, hizmet akdine dayalı olarak bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan kimselerin bu kanuna göre sigortalı sayılacağı belirtilmektedir. 506 s. Yasa'nın 32. maddesinde sigortalıya, iş kazalarıyla meslek hastalıkları kapsamı dışında kalan hastalıklarda geçici iş göremezlik süresince günlük ödenek verileceği, 37. maddesinde ise hastalık nedeniyle geçici iş göremezliğe uğrayan sigortalılardan geçici iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içerisinde en az 120 tarih hastalık sigortası primi ödemiş bulunanlara, geçici iş göremezliğin üçüncü tarihinden başlamak üzere her tarih için geçici iş göremezlik ödeneği verileceği bildirilmiştir. Aksi bir sözleşme veya Toplu İş Sözleşmesi ile kararlaştırılmadığı taktirde hastalık süresinde işverenin ücret ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Geçici iş göremezlik ödeneğinden prim kesilmeyeceğinden ve bu dönemde işverence ücret ödenmediğinden istirahatli geçen sürenin primi ödenmiş sigortalı gün olarak değerlendirilmesine yasaca ve hukukça olanak bulunmadığı açıktır.
Uyuşmazlığın çözümü için sigortalılık süresi (çalışma süresi) ile prime esas tarih sayısı kavramları üzerinde durmak gerekir.
Sosyal Güvenlik Mevzuatımıza 506 s. Yasa'nın 108. maddesi ile getirilen sistemde sigortalının ilk sigortalı olduğu tarihten yaşlılık aylığı talebinde bulunduğu tarih, tahsis için başvurmayan sigortalılar için de ölüm tarihi arasındaki süre sigortalılık süresi olarak kabul edilmiş, çalışılmayan süre de 506 s. Yasa'nın 2. maddesi anlamında olmasa bile sigortalılık süresi olarak kabul edilmiştir.
Kurumun iş kazalarıyla meslek hastalıkları, hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının gerektirdiği her türlü yardım ve ödemelerle her çeşit yönetim giderlerini karşılamak üzere 506 s.Kanun hükümlerine göre prim tahakkuk ettirebileceği süreye ise prime esas tarih sayısı denir.
506 s. Yasa'nın Kısa vadeli sigorta kollarında nazara alınmayan süreler başlıklı 104. maddesinde iş kazalarıyla meslek hastalıkları, hastalık veya analık sigortalarından geçici iş göremezlik ödeneği alan sigortalının iş göremediği sürenin kısa vadeli sigorta kollarından yapılacak sigorta yardımlarına kavuşabilmek için belli süre (sigortalılık süresi) içerisinde yasayla saptanan prim ödeme tarih sayısı kadar prim ödenmiş olması gerektiğinden bu belli süre (sigortalılık süresi) nin hesabında nazara alınmayacağı bildirilmiş, 105. maddede ise uzun vadeli sigorta kollarında sigortalılık süresinde nazara alınmayacak süreler yönünden böyle bir düzenleme yapılmamıştır. Hal böyle olunca; Hastalık sebebiyle istirahatli kalınan ücret ödenmeyen, geçici iş göremezlik ödeneği alınan dönemin uzun vadeli sigorta kollarında (malullük, yaşlılık, ölüm) sigortalılık süresinde çalışılmış gibi kabul edilerek nazara alınacağı, ancak prime esas tarih sayısında nazara alınmayacağının kabulü gerekir.
Nitekim 506 s. Yasa'nın 77. maddesinde de bu yasa gereğince primlerin hesabına esas tutulacak günlük kazancın, sigortalının, bir ay için prime esas tutulan kazancının otuzda biri olduğu, günlük kazancın hesabına esas tutulan ay içerisindeki bazı günlerde çalışmamış ve çalışmadığı günler için ücret almamış sigortalının günlük kazancının o ay için prime esas tutulan kazancının ücret aldığı tarih sayısına bölünerek hesaplanacağı, sigortalıların günlük kazançlarının hesabında esas tutulan tarih sayılarının, aynı zamanda, bunların prim ödenme tarih sayılarını göstereceği bildirilmiştir.
Somut olayda davacıya 30.11.2004-02.12.2004, 21.03.2005-31.03.2005, 30.03.2005-08.04.2005, 21.06.2005-10.07.2005 tarihleri arasında prime esas kazanç niteliğinde olmayan 506 s. Yasa'nın 89. maddesi gereğince ödenen sosyal yardım niteliğinde olan geçici iş göremezlik ödeneği ödenmesi sebebiyle geçici iş göremezlik ödeneğinden prim kesilmeyeceğinden hizmet tespitine karar verilecek süre içerisinde istirahatli sürenin nazara alınmaması gerekir.
Öte yandan, davalı işverene ilişkin ücret bordrolarının bir kısmının imzalı olduğu ve davacı tarafından imzaların inkar edilmediği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca davalı işverenin ücret bordrolarında davacının imzasını içeren bordrolara geçmiş sürelerin dışındaki sürelerle ilgili olarak istemin reddine, 2003/3. ve 2004/1. dönem ile 2004/6. aydaki ücret bordrosu bulunmayan dönemdeki bildirilmeyen sürelerin ise tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Yapılacak iş; davalı işverenin 2003/3. ve 2004/1. dönem ile 2004/6. aydaki ücret bordrosu bulunmayan dönemdeki eksik bildirilen süreler yönünden istemin kabulüne, sair süreler yönünden ise istemin reddine karar vermektir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulmuş olması usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
O durumda davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalılardan K
. Konfeksiyon San. Tic. Ltd. Şti'ye iadesine, 17.06.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy