(1479 S. K. m. 25) (5510 S. K. m. 9, 80, Geç. m. 17) (6762 S. K. m. 520)
Dava: Davacı, 26.03.1997 tarihinde Ltd. Şti. hisselerini devir ettiğinden 1479 Sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının aynı tarihte sona erdiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Karar: Hükmün davalılardan Sosyal Güvenlik Kurumu ile A. Özel Sağlık Kabini İşi. Tic. Lti. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalılar SGK ve A. Özel Sağlık Kabini İşletmesi Lti. Şti. vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2 - Davacı 26.03.1997 tarihinde Limited Şirket hisselerini devir ettiğinden 1479 Sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının aynı tarihte sona erdiğinin tespitini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 26.03.1997 tarihinde davalı Şirket hisselerini devir ederek ilişkisi kesildiğinden Ticaret Sicil kaydının bu şekilde düzeltilmesine ve bu tarihten itibaren Bağ-Kur Sigortalılığının kesilmiş olduğunun tespitine karar verilmiş ve bu karar davalı SGK avukatları tarafından süresinde temyiz edilmiştir.
Davacının 09.12.1993 tarihinde limited şirket ortağı olduğu ve bu ortaklık nedeniyle vergi kaydının bulunduğu, şirket ortaklığı ve vergi kaydı ile 01.07.1993 - 15.03.1994 tarihleri arasındaki 506 Sayılı Yasa kapsamındaki çalışma dikkate alınarak 506 Sayılı Yasa'ya tabi çalışmanın sona erdiği 15.03.1994 tarihini takiben, 16.03.1994 tarihinden itibaren 1479 Sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının hangi tarihte sona erdiği noktasında toplanmaktadır. Bu yönüyle davanın yasal dayanağı 1479 Sayılı Yasa'nın 25/1-c ve 5510 Sayılı Yasa'nın 9/1-b, 3 maddeleridir. 1479 Sayılı Yasa'da 1479 Sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığın şirketteki çalışmanın sona erdiği veya şirketle ilginin kesildiği tarihte sona ereceği 5510 Sayılı Yasa'da ise limited şirket ortaklarından hisselerinin tamamını devreden sigortalının hisse devrinin yapılmasına ortaklar kurulunca karar verildiği tarihten itibaren sona ereceği düzenlenmiştir.
Somut olayda davacı, limited şirketteki hisselerinin tamamını dosyaya fotokopisini sunduğu 26.03.1997 tarihli noterlikçe düzenlenen sözleşme ile devir ettiğini ileri sürmektedir. Öte yandan davacı tarafından sunulan hisse devri sözleşmesi dışında, davacının 11.01.2002 tarihli noter sözleşmesi ile şirketteki tüm hisselerini devir ettiği, devir olgusunun 14.01.2002 tarihinde Ticaret Siciline tescil edilerek 17.01.2002 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiği dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Limited şirketlerde pay devrinin ne şekilde yapılacağı TTK'nın 520. maddesinde düzenlenmiştir. Mahkemece yasanın aradığı şekilde bir pay devrinin bulunup bulunmadığının araştırılmadan karar verildiği anlaşılmaktadır.
Yapılacak iş davacının 1997 yılındaki hisse devrinin pay defterine ve karar defterine işlenip işlenmediğini, ortakların devre muvafakatlerinin bulunup bulunmadığını araştırmak, geçerli bir hisse devrinin bulunduğu ve yeniden ortak olunmadığı sonucuna varılırsa, şimdiki gibi 26.03.1997 devir tarihi itibariyle Bağ-Kur Sigortalılığının sona erdiğine karar vermekten ibarettir.
1997 yılındaki hisse devrinin geçerli olmadığı sonucuna varılırsa bu kez 5510 Sayılı Yasa'nın geçici 17. maddesinin uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekir. Anılan maddedeki düzenlenmeye göre Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, 1479 ve 2926 Sayılı Kanunlara göre tescilleri yapıldığı halde, bu maddenin yürürlük tarihi itibariyle beş yılı aşan süreye ilişkin pirim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, prim borçlarının ödenmesine ilişkin Kurumca çıkarılacak genel tebliğin yayımı tarihini takip eden aybaşından itibaren 6 ay içerisinde ödememeleri halinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibariyle sigortalılığı durdurulur. Prim borcuna ilişkin süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilemez ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek, Kurum alacakları arasında yer verilmez. Ancak sigortalı ya da hak sahipleri daha sonra müracaatları tarihindeki 80. maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenecek prime esas kazanç tutarı üzerinden hesaplanacak borç tutarının tamamını, borcun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödedikleri takdirde, bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Sigortalılıkları önceki kanunlara göre durdurulanlar için de bu maddenin ikinci fıkrası hükmü uygulanır hükmü getirilmiştir.
Buna göre sigortalının prim ödemelerinin karşıladığı süre bulunduktan sonra 5 yılı aşan prim borcunun varlığının tespit edilmesi ve bu borcun kurumca yapılan bildirime rağmen ödenmediğinin anlaşılması halinde davacıya 5510 Sayılı Yasa'nın geçici 17. maddesinin getirdiği olanaktan yararlandırmak gerekir.
Mahkemece bu hususlar göz önünde bulundurulmaksızın ve özellikle yasaya uygun bir pay devrinin bulunup bulunmadığı araştırılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalılar SGK ve davalı A. Özel Sağlık Kabini İşletmesi Ltd. Şti'ne temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, fazla alınan temyiz harcının istek halinde davalılardan Ataköy Özel Sağlık Kabini İşi. Tic. Ltd. Ştine iadesine, 29.09.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy