(4721 S. K. m. 2) (818 S. K. m. 84, 85, 86)
Dava: Davacı, 5458 sayılı Yasa gereğince oluşturulmuş yapılandırma işleminin iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaliyle, yapılandırmanın geçerli olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.
Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Mehmet Beleç tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici delillere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2- Dava, Topluluk Sigortası kapsamında 506 sayılı yasaya tabi sigortalı olan davacının 5458 sayılı Yasa gereğince imzaladığı 18.05.2006 tarihli talep ve taahhütnamenin geçerli olduğunun tespiti ile aksi yöndeki davalı Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece davacının eksik ödediği taksit sayısı üçten fazla olduğu, eksik ödemeleri 5458 sayılı Yasanın 3/3. maddesinde belirtilen şekilde 31.12.2008 tarihine kadar ödemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden Tunceli barosuna kayıtlı avukat olan davacının 01.11.2001 tarihinden itibaren topluluk sigortası kapsamında 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığının başlatıldığı birikmiş prim borçlarını 5458 sayılı Yasanın 2. maddesi uyarınca yapılandırılmasını 18.05.2006 tarihli dilekçesi ile talep ve taahhüt ettiği, 5.332,37 TL borcun 30 takside bölündüğü, en son taksit ödeme tarihinin 31.10.2008 olduğu, aylık taksit tutarının 204,40 TL olarak belirlendiği, taksit başlangıç tarihinin 01.05.2006 olduğu 2008 yılı 6. aya ait 204,40.71 TL taksit ile cari aya ait 153.04 TL primi, ödeyerek 26 takside kadar düzenli ödeme yaptığı, 2008 yılı 7, 8, 9 ve 10 aylara ait taksitleri ödemeyerek eksik ödemede bulunduğu, davalı Kurumca eksik ödenen taksit sayısının üçten fazla olduğu gerekçesiyle yapılandırmanın iptal edilmesi üzerine davacı avukatı tarafından verilen 13.01.2009 tarihli dilekçe ile Kuruma başvurularak yapılandırma işleminin iptal edildiğini öğrendiğini, yapılandırma iptal edildiği için yaptığı ödemelerin iptal edilerek 6.000,00 TL borcu bulunduğunu öğrendiğini oysa bozulmadığı takdirde 820,00 TL borcu bulunacağını ödememe sebebinin süresinde müracaat etmesine rağmen sistem arızası nedeni ile ödeme talebinin kabul edilmediğini belirterek kalan 4 taksiti ödeyerek borcunu kapatmak istediğini belirttiği, 05.02.2009 tarihli Kurum yazısı ile taksitlendirme talebinin bozulduğunun davacıya bildirilmesi üzerine bu davanın 25.02.2009 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.
5458 sayılı Yasa'nın 2/1. maddesinde 2.9.1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa göre, 31.3.2005 tarihine kadar tahakkuk ettiği halde bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar ödenmemiş olan prim ve sosyal güvenlik destek primi borçları; bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki ay içerisinde Kuruma yazılı olarak başvurmak şartıyla, prim asıllarına ödeme süresinin bitiminden itibaren 31.12.1998 tarihine kadar uygulanan oranlara göre gecikme zammı hesaplanmak; 1.1.1999 tarihinden 31.12.2004 tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan toptan eşya fiyat endeksi (TEFE) aylık değişim oranı; 1.1.2005 tarihinden yeniden yapılandırma başvurusunun yapıldığı tarihten önceki ayın sonuna kadar ise Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan üretici fiyat endeksi (ÜFE) aylık değişim oranı uygulanmak suretiyle, bu madde ve 3 üncü madde hükümlerine göre yeniden yapılandırılacağı, ancak, bu suretle hesaplanan borcun yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre hesaplanan borç tutarından fazla olamayacağı, 3/3, 4. maddesinde ise başvurusu kabul edilip borçları yeniden yapılandıranlar; borç türü bazında taksitlendirilmiş borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla veya taksitlendirme süresi içinde tahakkuk edecek aynı mahiyetteki cari ay borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla yerine getirmemeleri halinde, yeniden yapılandırma hakkını kaybederler ve ödedikleri tutarlar Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'un ilgili mevzuatı uyarınca borçlarına mahsup edileceği, taksit veya cari aya ilişkin ödeme yükümlülüklerinin eksik yerine getirilmiş olması halinde, ödeme yükümlülüğü ihlal edilmiş sayılacağı, üçüncü fıkraya göre bir takvim yılında ödenmeyen ya da eksik ödenen taksit tutarlarının taksitlendirme süresi aşılmamak kaydıyla en geç izleyen takvim yılının sonuna kadar; ödenmeyen ya da eksik ödenen kısmın son takside ait olması halinde ise, bu tutarın son taksidi izleyen ayın sonuna kadar ödenmeyen kısım ile birlikte, gecikilen her ay için Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait TL cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faiz oranına 1 puan eklenmek suretiyle bulunacak faiz oranının bileşik bazda uygulanması sonucunda hesaplanacak faiz miktarının ödenmesi halinde bu Kanunun yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlanacakları, üçüncü fıkraya göre taksitlendirme süresi içinde ödenmeyen ya da eksik ödenen aynı mahiyetteki cari ay prim ve diğer borçları ise, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur mevzuatına göre gecikme zammı hesaplanarak tahsil edileceği bildirilmiştir.
Öncelikle belirtilmelidir ki 5458 sayılı Yasanın 3. maddesinde sözü edilen bir takvim yılı sözcüğü ile her yılın 1-12. ayları arasındaki süre; ödeme yükümlülüğünün bir takvim yılında üç defadan fazla yerine getirilmemesi sözcükleri ile de bir takvim yılında en az 4 defa ödeme yükümlülüğünün ihlal edilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca yasal düzenlemede ödeme yükümlülüğünün ihlalinin belirlenmesinde taksit borcunu ödememe veya eksik ödeme ile cari ay prim borcunu ödememe veya eksik ödeme sayısı ayrı ayrı değerlendirmeye tabi tutulmuş olup aynı ayda taksit ve cari ay prim borcunun ödenmemiş olması ödeme yükümlülüğünün bir kez ihlali anlamına gelmektedir. Öte yandan bir ay taksit veya cari ay priminin ödenmemiş olması halinde bir sonraki ay ödenen taksit veya cari ay priminin BK.'nun 84, 85, 86. maddeleri gereğince önceki ödenmemiş aya mahsuben ödendiğinin kabulü gerekir.
Medeni Kanunun 2. maddesine göre herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda bulunduğundan ve bir hakkın kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumayacağından somut olayda davacı yapılandırmanın 30 taksidinden son dört aylık taksit ve cari ay primi dışında 2008 yılı 6. ayı dahil taksit ve cari ay primlerini yatırdığından 2008 yılı 6 ayına kadar ödediği miktarın yapılandırma kapsamında karşıladığı sürenin Medeni Kanun'un 2. maddesi uyarınca kabul edilmesi gerekirken davalı Kurumca yapılandırmanın kısmen iptali yerine tamamen iptal edilmesine ilişkin işlemi MK.2. maddesine aykırı olmuştur.
Yapılacak iş; uzman bir bilirkişiden rapor alınarak davacının yapılandırma kapsamında 2008 yılı 6 ayı dahil ödediği miktarın karşıladığı süreyi belirleyip bu süre geçerli saymak, diğer süreler yönünden yapılandırma iptal edilerek çıkacak sonuca göre bir karar vermektir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 14.06.2011 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy